Suske en Wiske bekroond: een gouden eerbetoon aan decennia stripkunst
Het is een monumentale dag voor de Nederlandstalige stripwereld. In een verrassende en historisch te noemen beslissing heeft de jury van de C.P. de Groot-prijs besloten het prestigieuze Gouden Potlood toe te kennen aan de auteurs van Suske en Wiske. Deze bekroning, traditioneel voorbehouden aan de beste illustratoren van kinderboeken, wordt voor het eerst uitgereikt aan een stripverhaal. Het is een ongekende erkenning voor het werk van het huidige team, scenarist Peter Van Gucht en tekenaar Luc Morjaeu, en tegelijkertijd een diepe buiging voor de erfenis van de geestelijke vader, Willy Vandersteen.
De uitreiking markeert een kantelpunt in de waardering voor het stripmedium. Decennialang werden strips vaak gezien als louter vermaak, maar deze prijs plaatst Suske en Wiske resoluut in het pantheon van de literaire en artistieke jeugdcultuur. Het is een overwinning voor de negende kunst en een viering van een cultureel fenomeen dat al meer dan 75 jaar generaties lezers weet te boeien, te ontroeren en aan het lachen te maken.
Wat is het gouden potlood?
Het Gouden Potlood is de meest begeerde prijs voor illustratoren in het Nederlandse taalgebied. Jaarlijks wordt deze prijs uitgereikt aan het best geïllustreerde kinderboek van het voorgaande jaar. De prijs wordt beschouwd als de ‘Oscar’ van de kinderboekenillustratie en staat garant voor een enorme erkenning en een boost in de verkoop.
Dat de jury dit jaar de regels oprekt om een stripreeks te bekronen, is veelzeggend. In hun rapport spraken ze van een “oeuvre dat de grenzen van de illustratie overstijgt en een eigen visuele taal heeft ontwikkeld die zowel toegankelijk als gelaagd is.” De jury erkent hiermee dat de tekeningen in Suske en Wiske niet louter ondersteunend zijn aan de tekst, maar een essentieel en gelijkwaardig onderdeel van de vertelling vormen.
Een unieke prestatie voor het stripverhaal
De winst van Suske en Wiske is meer dan een prijs voor één album; het is een erkenning voor de consistentie en de evolutie van de reeks. Al sinds het eerste verhaal, Op het eiland Amoras uit 1945, is de visuele stijl een van de belangrijkste pijlers van het succes. De klare lijn, de dynamische composities en de expressieve personages zijn kenmerken die de reeks haar unieke identiteit geven.
Deze prijs doorbreekt de traditionele scheiding tussen ‘hoge’ en ‘lage’ kunst. Het bevestigt wat liefhebbers al lang wisten: een goed stripverhaal is een complexe kunstvorm waarin scenario en tekenwerk onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. De avonturen van de dappere helden, de komische escapades van Lambik en de geniale uitvindingen van professor Barabas zijn niet alleen spannend, maar ook visuele meesterwerkjes op zich.
De erfenis van Willy Vandersteen
Geen gesprek over Suske en Wiske is compleet zonder de naam Willy Vandersteen te noemen. Als bedenker en oorspronkelijke tekenaar legde hij de fundamenten voor alles wat de reeks zo geliefd maakt. Zijn ongebreidelde fantasie, zijn oog voor detail en zijn vermogen om humor, avontuur en zelfs een vleugje maatschappijkritiek te combineren, zijn nog steeds de blauwdruk voor de huidige verhalen.
Vandersteen bouwde een universum dat tegelijkertijd herkenbaar en magisch was. Hij creëerde een familie van onvergetelijke personages:
- Suske: De moedige en verstandige jongen.
- Wiske: De nieuwsgierige en soms eigenwijze meid, onafscheidelijk van haar popje Schanulleke.
- Tante Sidonia: De zorgzame, maar ook nerveuze spil van het gezin.
- Lambik: De ijdele en onhandige, maar hartverwarmende antiheld.
- Jerom: De oersterke en zwijgzame krachtpatser met een klein hartje.
Het huidige team bouwt voort op dit fundament. Ze beheren niet zomaar een product, maar een stuk cultureel erfgoed.
Het huidige team: traditie en vernieuwing
Sinds 2005 vormen Luc Morjaeu (tekeningen) en Peter Van Gucht (scenario) het creatieve hart van Suske en Wiske. Zij stonden voor de immense uitdaging om de reeks relevant te houden voor een nieuwe generatie, zonder de ziel ervan te verliezen. Dat ze hierin met verve zijn geslaagd, wordt met dit Gouden Potlood bevestigd.
Hun aanpak kenmerkt zich door een perfecte balans. Enerzijds is er het diepe respect voor de klassieke stijl en de humor van Vandersteen. Anderzijds schuwen ze niet om actuele thema’s zoals klimaatverandering, sociale media en fake news in de verhalen te verwerken. Hierdoor blijven de avonturen fris en herkenbaar voor jonge lezers, terwijl oudere fans de vertrouwde sfeer blijven proeven. De tekenstijl van Morjaeu is een evolutie van de klassieke lijn, iets ronder en moderner, maar onmiskenbaar ‘Vandersteeniaans’.
De jury over de bekroning
In het juryrapport werd de synergie tussen tekst en beeld uitvoerig geprezen. “Elk paneel is een zorgvuldige compositie waarin actie, emotie en humor samenkomen,” schreef de voorzitter. “Van Gucht en Morjaeu bewijzen dat een stripverhaal een krachtig medium is voor storytelling. De tekeningen zijn niet louter illustraties, maar een integraal onderdeel van de vertelling. De dynamiek, de humor en de emotie spatten van elke pagina. Het is een meesterwerk van visuele storytelling dat generaties overstijgt.”
Wat betekent dit voor de toekomst?
Deze bekroning is een enorme opsteker voor het hele team achter Suske en Wiske en voor de stripsector in het algemeen. Het kan de deur openen voor meer academische en artistieke erkenning van het stripverhaal. Hopelijk inspireert het ook een nieuwe generatie tekenaars en scenaristen om de rijke traditie van de Vlaamse en Nederlandse strip voort te zetten.
Voor Suske en Wiske zelf betekent het een bevestiging van hun iconische status. Ze zijn niet alleen helden op papier, maar ook ambassadeurs van een kunstvorm. Met dit Gouden Potlood op zak reizen ze vol vertrouwen de toekomst tegemoet, klaar voor honderden nieuwe avonturen.
Veelgestelde vragen (FAQ)
1. Is dit de eerste keer dat een stripverhaal het Gouden Potlood wint?
Ja, dit is een historisch unicum. Het Gouden Potlood werd traditioneel uitsluitend toegekend aan illustratoren van kinderboeken. De beslissing om de prijs aan de auteurs van Suske en Wiske te geven, is een bijzondere erkenning voor het stripmedium als kunstvorm.
2. Wie zijn de huidige auteurs van Suske en Wiske?
Het huidige creatieve team bestaat uit scenarist Peter Van Gucht en tekenaar Luc Morjaeu. Zij zijn sinds 2005 verantwoordelijk voor de verhalen en tekeningen en hebben de taak op zich genomen om de erfenis van Willy Vandersteen voort te zetten en de reeks relevant te houden voor een modern publiek.
3. Waarom is deze prijs zo belangrijk?
De prijs is belangrijk omdat het de artistieke waarde van Suske en Wiske en het stripverhaal in het algemeen erkent. Het doorbreekt de traditionele opvatting dat strips louter entertainment zijn en plaatst ze op hetzelfde niveau als gewaardeerde jeugdliteratuur en -illustratie. Het is een kroon op het werk van decennia en een viering van een stuk cultureel erfgoed.
|
