De ‘Urbanus’-stripreeks van Willy Linthout en Urbanus gaat een feestelijk jaar tegemoet. In het najaar van 2012 verschijnt het 150ste album en daarbovenop bestaat de populaire stripreeks dan 30 jaar. Maar voor het zover is, kunnen de fans genieten van het 147ste ‘Urbanus’-avontuur waarin het controversiële en nog steeds brandend actuele thema van de kerk en pedofilie wordt aangekaart. “Ik vermoed dat ‘Urbanus’ de enige Vlaamse stripreeks is die zo’n onderwerp ‘kan’ brengen. Dus we moesten wel. We hadden hier een heilige plicht te vervullen…”, legt Willy Linthout uit.

‘Pedo-Alarm’ kreeg het 147ste ‘Urbanus’-avontuur als titel mee. Daarin wordt meneer Pastoor verdacht van vanalles en nog wat en in de gevangenis gestoken. Urbanus wordt gezien als een slachtoffertje van de pastoor en komt terecht in opvangcentrum Het Holleke. “Ik vond het totaal geen moeilijk onderwerp, toch niet op de manier waarop wij het brengen”, vertelt Willy Linthout, laureaat van de Bronzen Adhemar 2009.

“Heel het verhaal berust op een misverstand, er komen geen echte pedofiele handelingen of toestanden in voor. Het gaat enkel over verdachtmakingen. Wij dachten dat het wel leuk zou zijn om te laten zien hoe het is over een paar jaar, hoe de kerk een en ander heeft aangepakt. Alle priesters hebben een camera ingeplant gekregen op de buik. De kerkpolitie houdt hen daarmee nauwlettend in de gaten.” De auteursduo Linthout en Urbanus trachten toch nuance te brengen in het verhaal. Niet alle priesters worden over dezelfde kam geschoren, niet alle priesters zijn automatisch pedofiel. “Eerlijk gezegd, de paar priesters die ik ken blijken achteraf wel degelijk pedofielen te zijn”, verklaart Linthout. “Maar toch ben ik ervan overtuigd dat er nog een aantal bestaan die het echt goed bedoelen.  Veel zullen het er niet zijn, maar ze bestaan. En die mensen hebben het momenteel uiterst moeilijk. Vandaar onze genuanceerde houding.” Ook Standaard Uitgeverij maakte geen bezwaar tegenover het gekozen onderwerp. “De uitgeverij had er totaal geen problemen mee”, bevestigt Willy Linthout. “Enkel toen ik voorstelde om een persvoorstelling te organiseren en er Roger Vangheluwe op uit te nodigen als speciale gast vonden ze dat ik te ver ging. Ze hadden het op de uitgeverij niet meteen door, maar dat was natuurlijk een grap.”

Met het 147ste album wordt het feestjaar voor de ‘Urbanus’-reeks ingezet. Toch is het afwachten wat de plannen zijn om het 30-jarige jubileum van de familiestrip te vieren. “Deel 150 is ondertussen getekend, maar wat er verder nog gaat gebeuren… Geen idee! De uitgeverij heeft al een en ander voorgesteld maar momenteel is er nog niets concreet. We wachten af”, aldus Linthout.

‘Urbanus 147: Pedo-Alarm’ ligt sinds deze week in de winkel en kost 5, 95 euro.

Fragment uit 'Midgard' van Steven Dupré, een project dat ook op financiële steun kan rekenen van het Vlaams Fonds voor de Letteren.

Het Vlaams Fonds voor de Letteren (VFL) kent in 2011 aan 20 stripauteurs een werkbeurs toe. De bedoeling van zo’n werkbeurs is dat de stripauteur door de finaciële injectie tijd kan vrijmaken voor een bijzonder stripproject.  In totaal deelt het VFL bijna 150.000 euro uit aan beurzen.

Dertig aanvragen voor een werkbeurs van striptekenaars en/of scenaristen kreeg de commissie dit jaar voor de neus geschoven. Twintig van hen kregen een positief antwoord van de stripcommissie, die dit jaar aangenaam verrast was door de algemene kwaliteit van de aanvragen, en krijgen een beurs toegekend van gemiddeld elk 7.440 euro. De beloftevolle, jonge tekenaar Floris De Smedt kan rekenen op een startbeurs, die gekoppeld wordt aan een startbeurs. In het verleden werd ook al gewerkt met zo’n beurs waarbij een ervaren stripauteur de tekenaar begeleidt bij het maken van zijn of haar eerste album. De albums ‘Ondergronds’ van Wauter Mannaert (verscheen in voorpublicatie in Stripgids 22) en ‘Hangar 84’ van Lode Devroe, die allebei dit jaar verschenen, zijn het resultaat van in het verleden toegekende startbeurzen.

Niet alleen onbekende talenten kunnen rekenen op een beurs van het VFL. Zo kunnen dit jaar twee ervaren striprotten – Kim Duchateau en Steven Dupré - ook rekenen op een deel van de subsidiepot. Kim Duchateau, o.a. bekend als cartoonist van De Morgen en zijn ‘Esther Verkest’ en ‘Aldegonne’, ontvangt een beurs om een dubbelproject met de Nederlandse stripauteur Hanco Kolk te realiseren en Steven Dupré, bekend van o.a. ‘Wolf’, ‘Sarah en Robin’, ‘Coma’ en ‘Kaamelott’, werkt met een VFL-beurs het eerste deel af van zijn groots opgezet stripepos ‘Midgard’, dat eerder al werd voorgepubliceerd in Stripgids 20. Verder werden er ook aan Ivan Adriaenssens, Sébastien Conard, Reinhart Croon, Lode Devroe, Ephameron, Brecht Evens, Stijn Gisquière, Jeroen Janssen, Marc Legendre, Wauter Mannaert, Steve Michiels, Marcel Rouffa, Simon Spruyt, Olivier Schrauwen, Gerolf Van de Perre, Maarten Vande Wiele en Judith Vanistendael een werkbeurs toegekend.

De aanpak van het VFL op stripgebied begint vruchten af te werpen. Niet alleen in het binnenland maar ook internationaal blijkt de Vlaamse strip aan te slaan.  De teller van stripvertalingen met steun van het VFL staat op vier jaar tijd op 26, en er zitten nog een heleboel vertaalprojecten in de pijplijn. Eind vorige week raakte nog bekend dat Brecht Evens met ‘The Wrong Place’ genomineerd is voor een Eisner Award, de hoogste onderscheiding in de Amerikaanse stripwereld. Vorig jaar werd Willy Linthout ook al in twee categorieën genomineerd met ‘Years of the Elephant’. 

Stripheld Nero en Cesar, de vader van stripfiguur Urbanus, krijgen elk hun eigen bier. Het speciaal gebrouwen bier komt er naar aanleiding van het verschijnen van de heruitgave van het ‘Nero’-album ’Het bierkanaal’ en het 143ste ‘Urbanus’-avontuur ‘De biervissen’.

Vanaf 25 februari kunnen niet alleen de stripliefhebbers maar ook de bierliefhebbers terecht in het Marc Sleen Museum in Brussel. Dan zal het Nerobier exclusief in het museum te koop zijn. De Stichting Marc Sleen en het Marc Sleen Museum vroegen aan de Brusselse vzw Beer Capital of the World om een gelegenheidsbier te brouwen. Resultaat is een amberkleurig bier met zes procent alcohol. Er worden maar tweeduizend flessen gebotteld. Het etiket op de fles werd door Marc Sleen zelf getekend.

Maar niet alleen Nero mag pronken met een eigen bier. Op 1 maart krijgt notoir bierdrinker Cesar krijgt ook zijn eigen bier. De Cesar Tripel is een blond bier met 8,5 procent alcohol. Het is de bedoeling dat dit gloednieuwe bier een blijver wordt en overal te verkrijgen is. Het etiket op de fles werd getekend door Willy Linthout. Maar niet alleen het etiket krijgt een ‘Urbanus’-look. Ook aan de kroonkurken, bierviltjes, tafelruiters en glazen krijgen een eigen gezicht.

‘Jaren van de Olifant’ van Willy Linthout, de taboedoorbrekende striproman die hij maakte om zijn verdriet over de zelfdoding van zijn zoon van zich af te kunnen tekenen, werd in binnen- en buitenland uiterst positief onthaald. ‘Jaren van de Olifant 2 – De Leveling’ is géén vervolg op het veelgeprezen album van de ‘Urbanus’-tekenaar, staat er heel specifiek vermeld op het achterplat. Dat is het inderdaad niet, maar het is wel een logisch aanvoelend verhaal dat op een natuurlijke manier uit het magnum opus van Linthout lijkt gegroeid. Daar waar ‘Jaren van de Olifant 1’ focust op het verdriet, de frustratie en de orkaan van andere gevoelens die Karel Germonprez overvallen na de zelfdoding van zijn zoon Wannes, concentreert dit nieuwe deeltje zich op hoe mensen omgaan met verdriet en de rol die Karel voor zichzelf daarin ziet weggelegd. Hij ontmoet de verpleegster Florentine die hem haar meeslepende verhaal vertelt over Roosje, haar gehandicapte dochtertje. Linthout houdt het verhaal strak in de hand zodat het nooit overhelt naar het bewust zoeken van het zakdoekmoment. Met een juiste dosis humor, surrealistische scènes uitgetekend in zijn bekende schetsende potloodstijl en een uitgekiende cadans aan verschillende gevoelens die het onderwerp losweekt, blijft de Bronzen Adhemar-winnaar ver weg van de overdreven dramatiek. Raak in al zijn eenvoud, laat Linthout de lezer (weer eens) stil achter. (KM)

Willy Linthout
‘Jaren van de Olifant 2 – De Leveling’, Catullus, 48 blz., €11,95.
****

Ook in Willy Linthouts nieuwe stripreeks wordt zijn alter ego Karel Germonprez opgevoerd.

Uitgeverij De Bezige Bij zal volgend jaar een nieuwe stripreeks lanceren van Urbanus’-tekenaar Willy Linthout. In die nieuwe strip ‘Wat wij moeten weten’ vertelt Linthout openhartig over zijn ouders, zijn broers en de rol van alcohol in het gezin. “Ik denk dat een auteur vooral moet vertellen over zaken die hij kent en waarmee hij kan omgaan”, verduidelijkt de winnaar van de Bronzen Adhemar/Vlaamse cultuurprijs voor de strip 2009. 

Na het succesvolle ‘Jaren van de olifant’, een autobiografisch geïnspireerde strip over zelfdoding, en ‘De Leveling’ gaat de tekenaar van de populaire ‘Urbanus’-strips nogmaals de autobiografische weg op. De nieuwe reeks is gebaseerd op een boek dat door Linthouts moeder geschreven werd. “Het boek bestaat echt. Het staat vol met recepten maar ook allerlei wetenswaardigheden, zoals ‘Wat moet ik doen om zo vlug mogelijk te ontnuchteren als ik zat ben?’. Er staat in hoe we moeten omspringen met onkruidverdelger en daarnaast staat er hoe we chocoladecake moeten bakken of ook wanneer het solden zijn in Griekenland”, aldus Willy Linthout. “Alles wat we moeten weten staat dus in het boek. Het eigenaardige is echter, dat mijn moeder het boek nooit gebruikt heeft. Ik herinner me niet dat ze ooit een recept heeft gemaakt uit het boek, en ze is ook nooit naar Griekenland geweest. Mijn nieuwe strip gaat over dit boek, over mijn ouders en mijn broers en hoe alcohol een rol speelde in ons gezin. Voor deze reeks maak ik gebruik van mijn alter ego Karel. Ook zijn broer Roger speelde al een kleine rol in ‘Jaren van de Olifant’. In deze nieuwe reeks wordt de rest van de familie dus ook opgevoerd. Ook de problemen met Wannes komen tersprake, maar zijn zeker niet de rode draad in het boek.”

Willy Linthouts tekent de strip zelf, in zijn ondertussen bekende potloodtekenstijl, maar schrijft de strip samen met zijn broer Theo, die eerder ook al meeschreef aan ‘Jaren van de Olifant’ en ‘Het laatste station’. Dat nu de familie Linthout opgevoerd wordt in een strip, blijkt een evidentie voor de auteur. “Ik had en heb een heel kleurrijke familie. Het onderwerp drong zich gewoon op. Het is een beetje dezelfde manier van werken als bij ‘Jaren van de Olifant’. Toch wordt dit meer autobiografisch”, legt Linthout uit. “Ik denk dat een auteur vooral moet vertellen over zaken die hij kent en waarmee hij kan omgaan. Ik vind het gewoon leuk om werkelijkheid en fictie met elkaar te vermengen in mijn strips. Ook bij ‘Urbanus’ is dat veel meer het geval dan men op het eerste zicht zou denken. Ook daar vertrek ik heel dikwijls van iets wat me overkomen is of wat ik gehoord heb.”

Linthout is al ver gevorderd met het tekenwerk van ‘Wat wij moeten weten’, waarvan het eerste deel in maart 2011 bij uitgeverij De Bezige Bij zal verschijnen. “Hoofdstukken 1 en 2 zijn bijna klaar. Er komen vier albums met telkens twee hoofdstukken in”, verduidelijkt de Lokerse stripauteur.  ”Zeer waarschijnlijk komt boek twee er eind 2011, drie en vier zijn dan voor 2012. Het geheel wordt achteraf ook nog in bundel uitgegeven.”

Op 22 oktober verschijnt de gloednieuwe cd ‘Wie dit leest is zot’ van Urbanus. Vlaanderens meest bekende komiek wisselt op de cd zijn oude hits af met nieuw werk, dat geïnspireerd is op zijn stripreeksen ‘Plankgas en Plastronneke’ en ‘Mieleke, Melleke Mol’. De kinderstrips die hij maakt in samenwerking met tekenaar Dirk Stallaert zijn bekend bij het jonge publiek door de voorleessessies die Urbanus houdt op kZoom, de kinderzender van VTM.

Twintig liedjes vullen de nieuwe cd, in een productie van Jean Blaute, waaronder klassiekers als ‘Bakske vol met stro’, ‘Hittentit’, ‘Rikke Tikke Tik’ en ’De Aarde’. Twee nieuwe songs op de cd dragen de titel ‘Plankgas en Plastronneke’ en ‘Mieleke, Melleke Mol’. Het is niet duidelijk of Urbanus, zelf ook een stripfiguur in zijn eigen populaire reeks getekend door Willy Linthout, met zijn nieuwe cd op tournee gaat. “Ik merk nu dat jonge striplezers mij graag eens live aan het werk willen zien”, vertelde Urbanus in het voorjaar in een interview voor Het Nieuwsblad. “Bon, ik denk er over na om samen met mijn cd met kinderliedjes een tournee te plannen met het accent op mijn liedjes.”

Het zesde album van ‘Urbanus vertelt’ (dat gags van ’Plankgas en Plastronneke’ en ‘Mieleke Melleke Mol’ bevat) door Dirk Stallaert en Urbanus verschijnt in december bij Standaard Uitgeverij.

'Urbanus'-tekenaar start op 23 september in Sint-Katelijne-Waver de striplezingenreeks die door de bibliotheken van de provincie Antwerpen toert. (Foto copyright Strip Turnhout/Bart Van der Moeren)

Verschillende bibliotheken in de provincie Antwerpen krijgen dit najaar stripmakers en stripspecialisten over de vloer. Op vraag van striporganisatie Strip Turnhout geven vijf auteurs uit binnen- en buitenland lezingen over de wereld van het beeldverhaal.  

Diversiteit troef in het aanbod van lezingen. ‘Urbanus’-tekenaar Willy Linthout, winnaar van de Bronzen Adhemar/Vlaamse cultuurprijs voor de strip 2009,  vertelt over zijn graphic novel ‘Jaren van de Olifant’, een autobiografisch geïnspireerde strip over zelfdoding, die afgelopen zomer nog genomineerd was voor de Eisner Awards, de belangrijkste onderscheidingen in de wereld van het Amerikaanse beeldverhaal.  

Natasja Van Loon, een Nederlandse schrijfster die gek is van strips, gaat uitgebreid in op het onderwerp ‘vrouwen en strips’. Ze stelt zich niet alleen de vraag waarom vrouwen amper strips lezen, ze maakt uit duidelijk waarom ze dat wél zouden moeten doen.

De Eerste Wereldoorlog staat centraal in de lezing van Ivan Adriaenssens, wiens passie voor WOI tot het boek ‘Odon, oorlogsdagboek van een Ijzerfrontsoldaat’ (uitgegeven bij Lannoo) leidde. De auteur leverde ondertussen het idee aan voor een WOI-verhaal voor de stripreeks ‘De Kiekeboes’ en werkt momenteel aan een graphic novel over Nieuwpoort en WOI. Een avond lang praat hij uitgebreid over zijn fascinatie. 

De Nederlandse jeugdauteur Edward Van de Vendel gooit hoge ogen met zijn stripgedichten die hij maakt met de populaire Nederlandse stripauteur Floor De Goede. Hij beschrijft in zijn lezingen wat stripgedichten nu juist inhouden, hoe de samenwerking met De Goede tot stand kwam en leest voor uit eigen werk.

De strip in Vlaanderen heeft de voorbije decennia een grote evolutie doorgemaakt. Focus Knack-stripjournalist Gert Meesters schetst de geschiedenis van de Vlaamse strip en staat stil bij de hedendaagse Vlaamse stripmakers die ook in het buitenland succes kennen.

De vijf lezingen zijn de komende weken en maanden te beluisteren in verscheidene bibliotheken in het de provincie Antwerpen. Een overzicht:

WILLY LINTHOUT 

Sint-Katelijne-Waver
23 september 2010 om 20 u.
Residentie Offendonk – Den Haes 8a, 2860 Sint-Katelijne-Waver

Lille
15 februari 2011 om 20u.
Bibliotheek Lille – Kerkstraat 22b, 2275 Lille

Geel
7 april 2011 om 20u.
Bibliotheek Geel – Werft 30, 2440 Geel

NATASJA VAN LOON

Berlaar
21 oktober 2010 om 20u.
Bibliotheek Berlaar – Dorpstraat 84, 2590 Berlaar 

IVAN ADRIAENSSENS
Heist op den Berg
25 september 2010 om 20u.
Heemkundige Kring Die Swane (i.s.m. Bibliotheek Heist op den Berg) – Kerkplein 24, 2220 Heist op den Berg

Putte
14 oktober 2010 om 20u.
Bibliotheek Putte – Gemeenteplein 1, 2580 Putte

Turnhout
11 december 2010 om 20u.
Bibliotheek Turnhout – Kasteeldreef, 2300 Turnhout

EDWARD VAN DE VENDEL 

Duffel
30 september 2010
Bibliotheek Duffel – O.L. Vrouwlaan 1, 2570 Duffel. 

GERT MEESTERS

Bonheiden
7 oktober 2010
Bibliotheek Bonheiden – Waversesteenweg 13, 2820 Bonheiden

Het album ‘Years of the Elephant’, de Engelse versie van ‘Jaren van de olifant’ van Bronzen Adhemar-winnaar Willy Linthout, blijft hoge ogen gooien in het buitenland. Na zijn twee nominaties voor de Eisner Awards, de belangrijkste Amerikaanse stripprijzen, staat het album nu in de The 2010 Core Graphic Novels List.

Deze lijst, door de Amerikaanse website The Graphic Novel Reporter in het leven geroepen, is bedoeld om bibliothecarissen, boekhandels, leerkrachten en kopers een overzicht te geven van aanraders in het steeds uitdeinende graphic novel-aanbod. ‘Years of the Elephant’ wordt in de lijst omringd door klassiekers in het genre zoals ’Arkham Asylum’ (Grant Morrison and Dave McKean), ‘From Hell’ (Alan Moore en Eddie Campbell), ‘Pogo’ (Walt Kelly) en ’300′ (Frank Miller). De lijst is in drie delen opgesteld. Het eerste deel, The Core Ten, bevat een selectie van tien belangrijkste graphic novels – met o.a. ‘Maus’ (Art Spiegelman) – voor mensen die pas een collectie starten. De lijst wordt in het tweede deel uitgebreid met 25 stripromans – waaronder de avonturen van onze Belgische stripheld ‘Kuifje’ – die in een startende bibliotheek niet zouden misstaan. Het overgrote deel striptitels - waar Linthouts graphic novel tussen pronkt - vervolledigt de indrukwekkende lijst aan suggesties. 

Ondertussen verschijnt bij de Nederlandse uitgeverij Catullus ‘Jaren van de Olifant 2 – De Leveling’. Géén vervolg op zijn veelgeprezen striproman ‘Jaren van de Olifant’ maar een op zichzelfstaand album waarin dieper wordt ingegaan op hoe men moet omgaan met verdriet.