Hypes komen en gaan in sneltreinvaart in de hedendaagse, virtuele wereld. De nieuwe trend die werd opgepikt door de sociale media is ’scarlettjohanssoning’, ontstaan nadat naaktfoto’s van de Amerikaanse actrice en fotomodel Scarlett Johansson al dan niet per ongeluk uitlekten op het wereldwijde web. Wie de nieuwste internetrage wil uitproberen, neemt plaats voor de spiegel en trekt dan een foto waarop zowel je vooraanzicht als je  bips te zien zijn. De Vlaamse stripauteur Kristof Spaey, wiens trilogie ‘Misschien’, ‘Nooit’ en ‘Ooit’ net verschenen is, zag het zichzelf niet meteen doen maar gebruikte met veel plezier zijn strippersonage Laura en tekende haar in de ondertussen bekende ‘Scarlett Johansson’-houding.

Benieuwd of zijn voorbeeld opvolging zal krijgen.

Blast 1: Vette Bast/Blast 2: Openbaringen van Jacky (Manu Larcenet – Uitgeverij Oog&Blik)

Tot nu zijn twee delen van Blast verschenen en er zouden er nog drie of vier volgen.  Hoeveel het er uiteindelijk zullen zijn, weet Larcenet niet. Dat is ook niet belangrijk. Een boek groeit terwijl de auteur eraan werkt. Dezelfde combinatie van verbazing en nieuwsgierigheid die de lezer elk blad doet omslaan, is de stuwkracht die de schrijver of de tekenaar naar de laatste pagina voert. Van dat creatieve proces ben je getuige als je Blast leest.

Daal af in het brein van Polza, de ranzige zwerver, en wees gewaarschuwd: Larcenet voert je langs, voor een strip, onbetreden paden! Constant slaan de taal en de beelden je om de oren, voortdurend zoek je naar een houvast dat onvindbaar blijft, aanhoudend verkeer je in een staat van opperste verbazing. Blast is het verbluffende resultaat van het gulzige experimenteren van Larcenet dat resulteert in een boek waaruit zelden geziene spontaniteit en bandeloosheid spatten. Wat Manu Larcenet hier presteert, is ongekend.

Adembenemend, schokkend, onthutsend en verbijsterend. Er zijn geen woorden voor. Voor momenten waarop het wat serieuzer mag.

Marc Legendre (Antwerpen, 1956) legde zich de voorbije jaren toe op het maken van graphic novels zoals ‘Finisterre’, ‘Verder’ (dat de shortlist van de Libris Literatuur Prijs haalde) en ’Wachten op een eiland’. In 2010 verscheen zijn verstripping van ‘Reynaert De Vos’. Ook als scenarist is Legendre heel actief. Zo schreef hij o.a. de scenario’s voor ‘Sam’ (Jan Bosschaert), ’Asem’ (Marcel Rouffa) en de trilogie ‘Misschien/Nooit/Ooit’ waarvan het derde deel in september 2011 verschijnt. Legendre is ook de bedenker van ‘Biebel’, waarmee hij in de jaren 80 en 90 furore maakte.

Copyright Charel Cambré/Marc Legendre, 2011.

Tekenaar Charel Cambré en scenarist Marc Legendre maken deze zomer hun debuut in het weekblad Knack. Acht weken lang maken ze voor het blad een politieke strip van telkens twee pagina’s die inspeelt op de (vooral) Europese actualiteit. Een politiek niveau waarop het voorbije jaar wél veel gebeurd is, terwijl de humoristen zich hier te lande toch vooral op het Belgische niveau blijven richten. Een introductiepagina verschijnt op woensdag 6 juli in Knack, op 20 juli (na het zomerreces van Knack) begint de strip dan te lopen.

Charel Cambré maakt de reeksen ‘Jump’ en ‘Albert & Co’ (over het Belgische koningshuis). Marc Legendre maakte indertijd furore met ‘Biebel’ (onder het pseudoniem Ikke), en legde zich de voorbije jaren vooral toe op het maken van graphic novels.

'Midgard' van Steven Dupré, een van de vier albums die de Stripgilde zal uitgeven.

Midgard’, de strip van Steven Dupré die voorgepubliceerd werd in Stripgids 20, de heruitgave van het reeds lang uitgeputte ‘Misschien’ en ‘Nooit’ van Kristof Spaey en Marc Legendre en daarbovenop ook nog het derde en afsluitende deel van hun trilogie ‘Ooit’ zijn de eerste vier albums die in september 2011 zullen uitgegeven worden door de Vlaamse Onafhankelijke Stripgilde (VOS), de beroepsvereniging van Vlaamse stripmakers.

Begin 2011 kondigde de Stripgilde aan te starten met een eigen uitgeverij.  Stripauteurs die hun albums via de vereniging uitgeven zouden meer overhouden aan de verkoop van hun album en behouden de rechten op hun figuren.

De eerste stripauteurs die debuteren bij de kersverse uitgeverij, zijn nu bekendgemaakt. Steven Dupré, die de voorbije jaren hoge toppen scheerde met de in Frankrijk populaire ‘Kaamelott’-strip, brengt er nu de Nederlandstalige versie van ‘Midgard’ uit. De Franstalige evenknie wordt door Casterman uitgegeven.  ‘Midgard’ vertelt het verhaal over een buitenaards wezen dat op aarde terechtkomt. “Maar dan wel in de glorieperiode van de Vikingen. ‘Thorgal’ revisited, eigenlijk”, legde de tekenaar in juni 2010 uit.  De strip is een mix tussen sciencefiction en mythologische elementen. Het eerste ‘Midgard’-album, een kloek boek van bijna 250 pagina’s met als ondertitels ‘De aanval/de Inval’, krijgt twee verschillende covers mee.

'Misschien', 'Nooit' en 'Ooit', de striptrilogie van Kristof Spaey en Marc Legendre.

De Stripgilde debuteert als stripuitgeverij niet met een eenzaam album maar met vier albums. Een heruitgave van de eerste twee albums ‘Misschien’ en ‘Nooit’ van de trilogie van tekenaar Kristof Spaey en scenarist Marc Legendre zal in september 2011 in de winkels liggen en het afsluitende deel ‘Ooit’ zal dan ook het licht zien. De eerste twee delen van de trilogie, verschenen bij de Leuvense uitgeverij Oogachtend, verschenen in 1 album. In de heruitgave bij de Stripgilde zullen de albums echter als twee aparte albums verkrijgbaar zijn. In deze trilogie vertellen Spaey en Legendre het dramatische verhaal van Laura Dupin, die in handen valt van een duo gewetenloze misdadigers. In elk deel wordt het verhaal verteld vanuit het standpunt van een van de personages.   

Fragment uit 'Midgard' van Steven Dupré, een project dat ook op financiële steun kan rekenen van het Vlaams Fonds voor de Letteren.

Het Vlaams Fonds voor de Letteren (VFL) kent in 2011 aan 20 stripauteurs een werkbeurs toe. De bedoeling van zo’n werkbeurs is dat de stripauteur door de finaciële injectie tijd kan vrijmaken voor een bijzonder stripproject.  In totaal deelt het VFL bijna 150.000 euro uit aan beurzen.

Dertig aanvragen voor een werkbeurs van striptekenaars en/of scenaristen kreeg de commissie dit jaar voor de neus geschoven. Twintig van hen kregen een positief antwoord van de stripcommissie, die dit jaar aangenaam verrast was door de algemene kwaliteit van de aanvragen, en krijgen een beurs toegekend van gemiddeld elk 7.440 euro. De beloftevolle, jonge tekenaar Floris De Smedt kan rekenen op een startbeurs, die gekoppeld wordt aan een startbeurs. In het verleden werd ook al gewerkt met zo’n beurs waarbij een ervaren stripauteur de tekenaar begeleidt bij het maken van zijn of haar eerste album. De albums ‘Ondergronds’ van Wauter Mannaert (verscheen in voorpublicatie in Stripgids 22) en ‘Hangar 84’ van Lode Devroe, die allebei dit jaar verschenen, zijn het resultaat van in het verleden toegekende startbeurzen.

Niet alleen onbekende talenten kunnen rekenen op een beurs van het VFL. Zo kunnen dit jaar twee ervaren striprotten – Kim Duchateau en Steven Dupré - ook rekenen op een deel van de subsidiepot. Kim Duchateau, o.a. bekend als cartoonist van De Morgen en zijn ‘Esther Verkest’ en ‘Aldegonne’, ontvangt een beurs om een dubbelproject met de Nederlandse stripauteur Hanco Kolk te realiseren en Steven Dupré, bekend van o.a. ‘Wolf’, ‘Sarah en Robin’, ‘Coma’ en ‘Kaamelott’, werkt met een VFL-beurs het eerste deel af van zijn groots opgezet stripepos ‘Midgard’, dat eerder al werd voorgepubliceerd in Stripgids 20. Verder werden er ook aan Ivan Adriaenssens, Sébastien Conard, Reinhart Croon, Lode Devroe, Ephameron, Brecht Evens, Stijn Gisquière, Jeroen Janssen, Marc Legendre, Wauter Mannaert, Steve Michiels, Marcel Rouffa, Simon Spruyt, Olivier Schrauwen, Gerolf Van de Perre, Maarten Vande Wiele en Judith Vanistendael een werkbeurs toegekend.

De aanpak van het VFL op stripgebied begint vruchten af te werpen. Niet alleen in het binnenland maar ook internationaal blijkt de Vlaamse strip aan te slaan.  De teller van stripvertalingen met steun van het VFL staat op vier jaar tijd op 26, en er zitten nog een heleboel vertaalprojecten in de pijplijn. Eind vorige week raakte nog bekend dat Brecht Evens met ‘The Wrong Place’ genomineerd is voor een Eisner Award, de hoogste onderscheiding in de Amerikaanse stripwereld. Vorig jaar werd Willy Linthout ook al in twee categorieën genomineerd met ‘Years of the Elephant’. 

Een bezige bij is hij wel. Dat is het minste wat je van Marc Legendre kan zeggen. Meteen na zijn Reynaertstrip (op tekst van René Broens) presenteert hij nu ‘Asem’, een zo goed als tekstloze strip die zich tot een tienerpubliek richt. Een strip die bovendien ook te lezen is op iPad en andere hippe toestellen.

‘Asem’ is een strip over racisme, en van het toegankelijkste dat Legendre (hier als scenarist actief) de voorbije jaren heeft gemaakt. Alles speelt zich af in een gesloten Franse gemeenschap, waar een Duitse familie neerstrijkt om er een pension te openen. Ze krijgt af te rekenen met bijzonder vijandige reacties, wat tot een dramatische ontknoping leidt.

Het is fijn vast te stellen dat Marcel Rouffa (bekend van zijn werk voor Studio Vandersteen, en zijn samenwerkingen met onder meer Erika Raven, Marvano en Jeff Broeckx) met dit boek zijn herintrede op de Vlaamse stripmarkt maakt. Met Legendre maakte hij jaren geleden al ‘De familie Klipper’, en voor hun hernieuwde samenwerking koos hij voor een sobere, zelfs wat te vlakke stijl, met een vrij harde, contrastrijke inkleuring. De bij momenten vrolijke kleuren staan in schril contrast met de vaak nogal beklemmende inhoud, en dat contrast geeft bij momenten extra diepte aan deze degelijke, verzorgde uitgave. Een beetje scherper had wel gemogen. (ZS)

Marcel Rouffa & Marc Legendre
‘Asem’, Oogachtend, 60 blz., €19.
***

Veel zotter moet het niet worden. Nadat Enki Bilal eerder al een trilogie maakte die uit vier delen bestond, pakken tekenaar Kristof Spaey en scenarist Marc Legendre nu uit met een trilogie in twee delen. Beter gezegd: een trilogie in twee boeken, waarbij het eerste (nu verschenen) boek de eerste twee delen bevat. De ontknoping volgt dan later in het derde deel, het tweede boek dus (hebt u ‘m nog?). Het zal wel als een gimmick bedoeld zijn, maar het oogt toch ook een beetje onnozel. Het zal wel aan ons liggen.

In deze trilogie vertellen Spaey en Legendre het dramatische verhaal van Laura Dupin, die in handen valt van een duo gewetenloze misdadigers. In elk deel wordt het verhaal verteld vanuit het standpunt van een van de personages. Steeds dezelfde feiten dus, maar telkens vanuit een andere hoek. Een schrijver die drie keer dezelfde gebeurtenissen vertelt, moet over een heel goede plot beschikken om dat spannend te houden. In het tweede deel blijkt niet te zijn wat het in het eerste deel leek. De strip blijft daardoor onderhoudend, al blijft het afwachten of Legendre alles in het afsluitende deel mooi aan mekaar geknoopt krijgt. Het geheel wordt efficiënt in beeld gebracht, in een wat Amerikaans aandoende stijl, al oogt het allemaal nogal afstandelijk. ‘Misschien/Nooit’ is een muntstuk dat op zijn kant staat. Of het naar links of rechts valt, zal van de kwaliteit van het derde deel afhangen. (MG)

Kristof Spaey/Marc Legendre
‘Misschien/Nooit’, Oogachtend, 104 blz., €19.
***

Vorige week, tijdens een publiek interview tijdens het Strip Turnhout-festival, liet Jan Bosschaert zich ontvallen dat zowel hijzelf als scenarist Marc Legendre toch nog een album in de reeks ‘Sam’ willen uitbrengen. Nadat de populaire reeks in 1999 stopte, kreeg dromerige Sam in 2007 een tweede leven bij Standaard Uitgeverij dat twee albums duurde. Bij welke uitgeverij de tweede comeback van ‘Sam’ zou kunnen doorgaan, is een groot vraagteken, want voor Standaard Uitgeverij lijkt de reeks een afgesloten hoofdstuk.

“Daar kan ik echt nog niks over zeggen”, aldus de tekenaar, “om de doodeenvoudige reden dat we het zelf ook nog niet weten.” Ook scenarist Marc Legendre houdt de boot nog even af: “Tja, Sam, wat moet ik daar over zeggen. Je zou haast denken dat ze een probleemkind is dat altijd op de verkeerde school zit of leraars heeft die haar niet kunnen uitstaan, je weet wel. Niets is minder waar.” En dan blijkt dat ‘Sam’ niet alleen populair is bij het striplezend publiek, maar dat veel meer mensen potentieel in de stripheldin zien. “We krijgen geregeld aanbiedingen om dit of dat te doen met Sam, we worden gepolst over een tv-serie, we moeten eens denken over dit of dat voorstel om met haar een heel andere tour op te gaan en we hebben daar potjandorie de tijd niet voor. Ik bedoel: we geraken niet verder dan dat denken want tegen de tijd dat we een antwoord bedacht hebben, staat iemand er met een ander voorstel”, vertelt Legendre.

Veel voorstellen dus maar de voorstellen komen weinig gefilterd bij de auteurs terecht. Legendre denkt de oplossing te kennen: “Wat wij en wij niet alleen zouden kunnen gebruiken, is een agent. Iemand die in de plaats van de auteurs de hort opgaat om de boel te verkopen en met prachtige aanbiedingen huiswaarts keert. In het buitenland is dat niet ongewoon maar bij ons trekken de meeste stripauteurs zelf naar festivals en beurzen met hun mapjes onder de arm. Met je eigen werk leuren is evenwel niet echt iets om vrolijk van te worden. Tegenwoordig speelt het Vlaams Fonds voor de Letteren een zeer lovenswaardige voortrekkersrol maar er is nog een weg te gaan. Tot dan doen wij zoals de boeren: verder ploegen en zeveren over het weer.”

Buitenlandse belangstelling voor Brecht Evens' 'Ergens waar je niet wil zijn'

Nadat Vlaanderen succesvol gastland was op het stripfestival in Angoulême, lijkt het de internationale interesse te kunnen vasthouden. De jaarlijkse grootste boekenbeurs ter wereld, de Frankfurter Buchmesse, leverde immers heel wat belangstelling op voor de Vlaamse graphic novel. Daarbovenop werd cartoonist Kamagurka bekroond met de Bernd-Pfarr-Sonderpreis. 

“Kamagurka is een guerrillacartoonist die zich op humoristisch gebied begeeft waar geen mens zich voordien gewaagd heeft”, zo vatte de jury hun keuze voor de winnaar van de speciale prijs in de categorie strips samen. Kamagurka heeft een nieuw boek uit, de Kamalmanak, een bundeling van zijn 366 schilderijen van 2008. Met Kamagurka geneest, staat hij ook met een nieuwe voorstelling op de planken.

Maar niet alleen Kama viel op in Frankfurt. Het Vlaams Fonds der Letteren was prominent aanwezig met een stand die bekleed was met de dansende mensen van op de cover van ‘Ergens waar je niet wil zijn’ (Oogachtend), de strip van Brecht Evens. Eerder waren de Franse en Engelse rechten van zijn strip zijn verkocht maar in Frankfurt viel het boek nu ook in de smaak bij Italiaanse uitgevers, maar ook bij een Spaanse, een Duitse en een Indische uitgever. Ook  ‘Jaren van de olifant’ van Willy Linthout, ‘De maagd en de neger’ van Judith Vanistendael en ‘De tweede kus’ van Conz en ‘Wachten op een eiland’ van Marc Legendre kon op veel bijval rekenen.

Een stripversie van The dark tower van Stephen King sleepte de publieksprijs voor de beste internationale strip in de wacht.

Marc Legendre. (Foto Strip Turnhout/Bart Van der Moeren)

Marc Legendre (o.a. ‘Verder’, ‘ Finisterre’ en ‘Wachten op een eiland’) bereidt momenteel een bewerking voor van ‘Reynaert de Vos’. Dat zegt Legendre in een interview met het online stripmagazine Stripelmagazine. 

“Op dit ogenblik werk ik aan een bewerking van ’Reynaert de vos’ op scenario van René Broens (Reynaert-specialist – nvdr). Het wordt iets tussen een strip, een graphic novel en een plaatjesboek voor volwassenen in”, zo stelt de stripauteur.Omdat Legendre niet instaat voor het scenario en de dialogen voor dit boek, heeft hij tijd om zich bezig te houden met zijn volgende graphic novel ‘Een Prachtige Vergetelheid’. “Dat is het verhaal van een componist die een ongrijpbaar werk componeert terwijl hij opgesloten wordt in een kliniek voor geesteszieken. Een deel van het verhaal is dat ongrijpbare muziekstuk. Daartoe werk ik samen met Michael Fahres. We zoeken nu naar een manier om de soundscape bij het boek niet mee te geven als een cd’tje dat je als achtergrondmuziekje opzet tijdens het lezen, maar als volwaardig deel van het geheel”, aldus Legendre in Stripelmagazine.

Eind deze maand verschijnt bij uitgeverij Oogachtend ‘Misschien/Nooit’, getekend door Kristof Spaey op een scenario van Legendre.

Het volledige interview is vanaf woensdag te lezen op Stripelmagazine.