Op zondag 4 juli 2010 staat in het openluchtmuseum van Bokrijk de populaire stripheld Jommeke, van de eind vorig jaar overleden geestelijke vader Jef Nys, centraal met talrijke activiteiten voor jong en oud. ‘Jommekesdag’ past perfect bij de talloze initiatieven die zijn georganiseerd naar aanleiding van het Jommekesjaar 2010.

Het programma van ‘Jommekesdag’ is divers. Zo kunnen kinderen een heuse zeepkist bouwen, totempaaldansen, exposieve experimenten uitvoeren met professor Gobelijn of boogschieten. De huidige ‘Jommeke’-tekenaars Gerd Van Loock en Philippe Delzenne zullen ook present zijn en zullen aan de lopende band albums signeren. Ook Jommeke kan op ‘Jommekesdag’ niet ontbreken en zal rondwandelen op het domein. Voor wie graag zelf ‘Jommeke’ wil tekenen, zijn er nog tekenworkshops. ‘Jommekesdag’ betekent ook meteen de start van de interactieve schattenzoektocht, die blijft doorlopen tot eind augustus. De schattenjacht vormt de perfecte aanloop naar ‘Schattenjagers in Bokrijk’, het 251ste ‘Jommeke’-album dat in augustus in de winkel ligt.

Drie covers van het feestelijke album op een rij. Van links naar rechts; de reguliere cover, de 3D cover en het winnende ontwerp van de coverwedstrijd

Onder massale persbelangstelling werd woensdag, in aanwezigheid van Vlaams minister van Cultuur Joke Schauvliege, het 250ste album ‘Savooien op de Galapagos’ van de stripreeks ‘Jommeke’ voorgesteld. Het album is het laatste waaraan de vorig jaar overleden geestelijk vader Jef Nys heeft meegewerkt.

Vandaag houdt een team de spirit van de populaire stripreeks levend. Dat tekenteam was gisteren ook aanwezig op de feestelijke lancering van het 250ste album in het Belgisch Stripcentrum.

Voor de cover van dit jubileumalbum werd een ontwerpwedstrijd uitgeschreven waaraan meer dan 3.000 kinderen tussen de 6 en 14 jaar aan deelnamen. De reeks blijft duidelijk ook na meer dan 50 jaar de jeugd bekoren. Winnaar van de ontwerpwedstrijd werd de elfjarige Sven D’hondt, die 1.000 exemplaren van de strip met zijn coverontwerp krijgt. Exemplaren die ongetwijfeld nu al gewilde collectors items zijn. De prijs werd uitgereikt in het Belgisch Stripcentrum door Vlaams cultuurminister Joke Schauvliege. Speciaal voor de eerste oplage van ‘Savooien op de Galapagos’ werd de cover in 3D gedrukt. Het album zal ook verkrijgbaar zijn met een reguliere cover. In dit Jommekesjaar staan er nog heel wat activiteiten gepland. Zo kan u tijdens het Pinksterweekend gratis binnen in het belgisch Stripcentrum als u verkleed bent als een van de hoofdpersonages uit de reeks, brengt De Post op 24 mei een speciale postzegelreeks rond ‘Jommeke’ uit en zal begin juli Bokrijk  helemaal in teken staan van de stripheld met het strooien hoofddeksel.

Het vissershuis van Jef Nys' grootvader in 'Jommeke 166 - De Mandoline van Caroline' uit 1992.

De eind vorig jaar overleden ‘Jommeke’-tekenaar Jef Nys had een innige band met de kustgemeente Koksijde. De geestelijke vader van de kinderstripheld bracht een groot deel van zijn jeugd door in het vissershuisje van zijn grootvader Carolus Nys (1842-1907) dat zich in de schaduw van de Koksijdse Onze-Lieve-Vrouw-ter-Duinenkerk bevindt. Het huis kent nu een grondige renovatie en zal dit najaar worden opengesteld voor het grote publiek. Wie eerder al eens een kijkje wil nemen, kan dat doen op Open Wervendag op 30 mei. Een geanimeerde rondleiding en uitleg over de renovatie van het vissershuis staan dan op het programma. 

Het vissershuisje bevindt zich in de Tulpenlaan, in de wijk Martenoom. Hendrik Nys, de vader van Jef, werd er in 1889 geboren en hij zou er blijven tot hij gemobileerd werd voor de Eerste Wereldoorlog. Nadien verhuisde hij naar Antwerpen waar hij als sassenier aan de slag kon gaan, hij trouwde en kreeg vier kinderen. Waaronder Jef Nys, de man die Vlaanderen later ‘Jommeke’ zou schenken. Hendriks twee zussen, Melanie en Mathilde, trouwden met stoere IJslandvaarders en Mathilde bleef met haar man Isidoor in het vissershuisje wonen. Neefje Jef bracht ettelijke zomervakanties door bij zijn oom Isidoor. Het huis wordt momenteel gerenoveerd en het is de bedoeling dat het een van de ankerpunten wordt van het toeristisch aanbod van de gemeente Koksijde. Eenmaal het woonhuis in zijn glorie van weleer hersteld en ingericht is, mag de bezoeker zich verwachten aan een museum met aandacht voor Jef Nys, ‘Jommeke’, het leven in Koksijde en de visserij in Koksijde. De werken die eind vorig jaar gestart zijn, kennen normaal een einde in het najaar van 2010. Op Open Wervendag dat doorgaat op zondag 30 mei van 10u00 tot 17u00 word je geïnformeerd over de restauratietechnieken en de plannen die het gemeentebestuur heeft met dit pand. Meer info vind je hier.

'Jommekes bij de vleet' met een cover van Michaël Vincent

Zestig Vlaamse striptekenaars en cartoonisten stuurden hun getekende bijdrage in voor het boek ‘Jommekes bij de vleet’. Het boek is een speciale ‘Jommeke’-uitgave dat gedrukt wordt op 300 exemplaren en verkocht zal worden op de Gentse stripbeurs eind april ten voordele van vzw Kinderkankerfonds.

Het album telt ongeveer 100 bladzijden en wordt uitgegeven door Ballon media, de uitgeverij van de ’Jommeke’-reeks. Bekende en minder bekende tekenaars stuurden hun bijdrage op waarin de stripheld met strooien hoofddeksel steeds een hoofdrol speelt. Zo zal het album tekeningen bevatten van o.a. Hec Leemans (o.a. ‘FC De Kampioenen’), ‘Urbanus’-tekenaar Willy Linthout, Luc Morjaeu (‘Suske en Wiske’), Marc Sleen (‘Nero’) en Urbanus. Ook de medewerkers van de ’Jommeke’-studio Gert van Loock en Philippe Delzenne werken mee aan het album. Het initiatief voor ‘Jommekes bij de vleet’ was een idee van Dirk De Maeyer, uitbater van de Gentse stripwinkel Pierke. Jef Nys, de verleden jaar overleden geestelijke vader van ‘Jommeke’, was dit idee zeer genegen en zijn uitgever Ballon Media verleende spontaan toestemming voor het project.

Het luxueuze album zal €30 kosten en wordt verkocht tijdens de Gentse stripbeurs die doorgaat op zondag 25 april 2010. Op die beurs zullen ongeveer de helft van de tekenaars die meewerkten aan het album aanwezig zijn om het boek te signeren. In het najaar volgt nog een veiling van een groot aantal originele tekeningen uit het boek, die door de tekenaars gratis werden afgestaan. Ook hiervan gaat de opbrengst volledig naar het Kinderkankerfonds. De opbrengst zal onder meer worden gebruikt voor onderzoek, behandeling, logistieke steun en supplementair personeel. Meer info vindt u hier.

Op 5 mei komt ‘Savooien op de Galapagos’ uit, het 250ste album van ‘Jommeke’. Dat jubielumalbum grijpen Uitgeverij Ballon Media en het tekenteam van de populaire stripheld aan om een wedstrijd uit te schrijven om de cover van de strip te tekenen.

De oproep is gericht aan alle kinderen van 0 tot 14 jaar. De winnaar van de coverwedstrijd ziet zijn ontwerp gedrukt en hij of zij krijgt nog extra exemplaren om aan de klasgenoten uit te delen. ‘Savooien op de Galapagos’ is het laatste ‘Jommeke’-album waaraan Jef Nys nog zelf meewerkte. Nys overleed eind oktober 2009. De geestelijke vader van de stripheld met het strooien kapsel zat al een tijdje niet meer achter de tekentafel, maar volgde het teken- en schrijfwerk van Gerd Van Loock en Philippe Delzenne – de tekenaars van ‘Jommeke’ - op de voet.

Op de speciale wedstrijdsite www.ontwerpdecovervanjommeke.be kan iedereen de blanco cover van het 250ste album downloaden. Ten laatste op 16 april moeten de coverontwerpen ingeleverd zijn.

Nu zondag zullen meerdere eerste drukken van Franstalige strips, onder andere ‘Kuifje’, ‘Guust Flater’ en ‘Lucky Luke’, in Brussel geveild worden. Dat maakte veilinghuis Banque Dessinée deze week bekend. Op 28 maart is het de beurt aan het Antwerpse veilinghuis Bernaerts om een grote stripcollectie te veilen met als blikvanger een eerste druk van ‘Tintin au Pays des Soviets’.

Het lijstje namen dat Banque Dessinée, een veilinghuis gespecialiseerd in stripverhalen en speelgoed, kan voorleggen bevat het kruim uit de geschiedenis van de Frans-Belgische strip. Eerste drukken van o.a. Franquin, Uderzo, Morris en Jacobs zullen worden geveild. Om zo’n album te bemachtigen, zal echter diep in de portefeuille getast moeten worden. Zo wordt een album van ‘Guust Flater’ uit 1960 geschat op 4.000 euro en schatten ze dat ‘Rodeo’, een album uit de ’Lucky Luke’-reeks van Morris tussen de 6.000 en 7.000 euro moet opbrengen. Kom je voor een originele ‘Kuifje’-uitgave, een zwart-wit uitgave van ‘Kuifje in het land van de Sovjets’ of ‘De scepter van Ottokar’ eveneens beiden uit 1930, dan mag je je aan bedragen verwachten tussen de 12.000 en 15.000 euro.

Ook op de veiling bij veilinghuis Bernaerts op 28 maart mag ‘Kuifje’ opdraven. Een eerste druk van ‘Tintin au Pays des Soviets’ wordt daar geschat op 10.000 euro. In het ensemble van 600 loten dat wordt geveild verder nog werk van Willy Vandersteen (een eerste druk van het album ‘Op het eiland Amoras’ dat geschat wordt op 2.000 euro) en originele pagina’s van o.a. Bob De Moor, Jef Nys en Will Eisner.

De loten van de stripveiling van Banque Dessinée zullen vrijdag en zaterdag tentoongesteld worden in de zaal Laetitia in Elsene (Grenadierslaan 48). De verkoop zelf begint zondag om 11 uur. meer info vind je hier.
Kijkdagen bij Bernaerts op 25, 26, 27 en 28 maart, veiling op 28 maart om 13 uur. Meer info vind je hier.

Jommeke helpt Haïti

Dat de ramp in Haïti niemand onberoerd laat, blijkt duidelijk aan de hoeveelheid geld die tv-shows en inzamelingen hebben opgeleverd. Ook stripauteurs zetten hun beste beentje voor om het nodige geld in te zamelen voor het herstel van het door aardbevingen geteisterde land.

Zo verkochten enkele auteurs uit Québec originelen en richtte Thierry Coppée, auteur van de stripreeks ‘Blagues de Toto’, in samenwerking met het Belgische Rode Kruis het initiatief ‘Un coup de crayon pour Haïti’ op die eveneens originele tekeningen van tal van bekende auteurs op eBay verkoopt.

Ook Vlaanderen blijft niet achter. Studio Jef Nys en Ballon Media willen ook hun steentje bijdragen en doet dat eveneens door een originele tekening te veilen van de tekenaar van ‘Jommeke’ op de veilingsite eBay. De opbrengst gaat rechtstreeks naar Haïti.

250ste album van Jommeke is mijlpaal voor de reeks

Tot eind vorig jaar werden er 55 miljoen exemplaren verkocht van ‘Jommeke’, de bekende stripreeks van de in oktober overleden Jef Nys. In mei van dit jaar staat de reeks, die al meer dan een halve eeuw bestaat, voor zijn zoveelste mijlpaal. De jongen met het strooien hoofdeksel en zijn onafscheidelijke papegaai Flip mag dan zijn 250ste avontuur beleven. Een hele hoop eventen moeten van 2010 een heus ‘Jommekesjaar’ maken.

Het jubileumnummer wordt niet het zoveelste ‘Jommeke’-album in het rijtje. Al geeft de titel ’Savooien op de Galapagos’  nog maar weinig over de inhoud van het album prijs. Daarnaast verschijnt ook een hele reeks herdrukken van oudere ’Jommeke’-albums van titels die al een hele tijd uitgeput waren.  Zo verschijnen er in februari en mei telkens drie herdrukken van klassiekers uit Nys’ gigantische oeuvre. Onder andere ‘De grote knoeiboel’, ‘De olijke oliemannen’, ‘Het plezante kliekske’ en ‘Juffrouw Perlefinneke’ krijgen een herdruk.

Wie dan nog niet genoeg heeft van de elfjarige avonturier kan zich begin volgende maand tegoed doen aan een extra dik album waarin vijf van Jommeke’s favoriete kortverhalen gebundeld worden. De verhalen verschenen 10 jaar geleden al in albumvorm, maar waren al een hele tijd uitgeput. Later dit jaar volgt een tweede album met vijf andere kortverhalen. Uitgeverij Ballon Media start begin mei ook een nieuwe reeks spelletjesboeken rond ‘Jommeke’ onder de werktitel ‘Spelenderwijs’. Verwacht u aan een mix van kortverhalen, raadsels, kleurplaten en spelletjes.

Voor alle duidelijkheid: zo hoort het ook. Met ‘Jommeke’ maakte Nys – vandaag op 82-jarige leeftijd overleden – meer dan vijftig jaar de ultieme kinderstrip. Een kinderstrip zonder kapsones ook, die zich nadrukkelijk níet richt tot al wie ouder is dan veertien of vijftien. In de wereld van Jommeke is alles wat het lijkt. Geen dubbele bodems, geen verwijzingen naar actualiteit of politiek, geen striemende aanklacht tegen deze of gene maatschappelijke wantoestand, geen woordspelletjes voor de goede verstaander. Jef Nys hield zich keurig aan zijn eigen kinderlogica, op dezelfde manier waarop dat ook in het klassieke ‘Pol, Pel en Pingo’ gebeurt. Er wordt door de lucht gezwommen alsof het niets is, kinderen grijpen de macht, allerhande ongemakken doen zich voor als professor Gobelijn weer eens morst en een of ander goedje in de waterleiding terechtkomt. Zelfs de moeder van Jommeke kan zich plots ontpoppen tot de beste voetballer ter wereld. Even vrolijk is ze dat het volgende moment ook niet meer.

Jef Nys was in de eerste plaats een vakman, die vooral het metier hoog in het vaandel droeg. Een vakman die in de loop der jaren veel meer dan een paar momenten van genade heeft gekend.

Van alle klassieke Vlaamse populaire stripreeksen is ‘Jommeke’ de enige die zich zo nadrukkelijk louter tot kinderen richt. Het leverde Jef Nys tot vandaag een pittige oplage op. Naast ‘Kiekeboe’ is ‘Jommeke’ in Vlaanderen nog steeds de best verkopende strip. In absolute aantallen doet ‘Suske en Wiske’ het nog altijd beter, maar hun strips worden vooral in Nederland afgezet. Het publiek lust er dus al meer dan een halve eeuw meer dan pap van, maar de kritiek heeft het om een of andere reden altijd moeilijk gehad met het werk van Nys. ‘Jommeke’, dat was voor de simpele ziel, voor peuters en kleuters. ‘Asterix’, ‘Nero’, ‘Suske en Wiske’, ‘Kiekeboe’… Daar had je als volwassene nog iets aan. Klopt helemaal. Waarbij alleen vergeten wordt dat Jef Nys vooral een strip maakt die in de eerste plaats door de kinderen zelf graag gelezen wordt. Een universum met een heel eigen logica, vormgegeven in een even krachtige als heldere, wat aan Disney schatplichtige lijn.
Jef Nys was in de eerste plaats een vakman, die vooral het metier hoog in het vaandel droeg. Een vakman die in de loop der jaren veel meer dan een paar momenten van genade heeft gekend. Een indrukwekkende verzameling personages is er het resultaat van, stuk voor stuk doorgedrongen tot het collectieve Vlaamse geheugen: Choco, Filiberke (“Jommeke, kijk! Ik speel vallende appel” of “Ik speel prei”), Kwak & Boemel, Pekkie, professor Gobelijn… Of die akelige betweter van een Flip.

De koningin van Onderland is pas écht slecht. Haar enige doel, haar bestaansreden: de eliminatie van Jommeke. Al haar slechtheid kan ze botvieren om dat erg particuliere uitroeiingsprogramma tot stand te brengen.

Als het aan mij ligt, gaat hij vooral om één personage de stripgeschiedenis in: de koningin van Onderland, al meteen opgevoerd in het derde album uit de reeks. Slechter dan die uit de kluiten gewassen nachtkoningin worden ze niet gemaakt. Zonder scrupules foltert ze Jommeke, openlijk euforisch in haar haatdragendheid. Op mijn negende was ik toch even van mijn à propos gebracht. Zelfs Olrik, Krimson, Stomp of Axel Borg, de slechteriken uit respectievelijk ‘Blake & Mortimer’, ‘Suske & Wiske’, ‘Baard en Kale’, en ‘Lefranc’, zijn klein bier vergeleken bij deze perfide feeks. De meeste stripslechteriken hebben een ambitieuze missie: ze willen de wereldvrede om zeep helpen, een grote slag slaan of een of andere goedbedoelende regering omverwerpen. De koningin van Onderland is pas écht slecht. Haar enige doel, haar bestaansreden: de eliminatie van Jommeke. Al haar slechtheid kan ze botvieren om dat erg particuliere uitroeiingsprogramma tot stand te brengen. 250 albums later evenwel nog altijd zonder succes. (TH)

Biografie Jef Nys

Jef Nys volgde al vanaf zijn tiende avondtekenschool en blijkt al op zijn zestiende, aan de Antwerpse Koninklijke Academie voor Schone Kunsten een natuurtalent. Vanaf 1954 publiceerde hij de verhalen van ‘Seppeke’ in Het Handelsblad. ‘Seppeke’ kan beschouwd worden als de voorloper van ‘Jommeke’.

Met zijn bekendste en nu nog massaal door de kinderen gelezen stripreeks ‘Jommeke’ begon Jef Nys in 1955 in Kerkelijk Leven, beter bekend als ‘t Parochieblad. Enkele jaren later maakte de stripheld met het strooien hoofddeksel de overstap naar Het Volk en ‘t Kapoentje. In 2005 nog vierde Jef Nys de vijftigste verjaardag van zijn papieren zoon. Toen al waren er vijftig miljoen albums over de toonbank gegaan. Het leverde Nys in 2005 tijdens het Strip Turnhout-festival een Gouden Adhemar op, een prijs die hij kreeg voor zijn gehele oeuvre. Alleen Nys en zijn vakbroeder Marc Sleen kregen de prijs ooit.

Ander werk uit het oeuvre van Jef Nys zijn de elf albums van ‘Langteen en Schommelbuik’ en een aantal realistisch getekende biografische strips van kunstenaars en heiligen, zoals ‘De wonderbare jeugd van Pieter Bruegel’, ‘Pius X, van volksjongen tot paus’, ‘Bernadette’, ‘De grote zwartrok’ en ‘Berten Rodenbach’.

‘Jommeke’ werd al enkele jaren getekend door andere tekenaars onder het goedkeurend oog van Nys. De stripreeks zal ook na de dood van de striplegende blijven bestaan. Testamentair werd vastgelegd dat er ‘geen geweld, geen wapens, geen seks en geen drugs’ in de avonturen voorkomen. (KM)