De nieuwe Stripgids ligt vanaf deze week in de openbare bibliotheken van de provincie Antwerpen, en later ook in de Vlaamse stripspeciaalzaken. Met dit 25ste nummer maakt het stripblad zijn vijfde jaargang rond. Ook dit zilveren nummer, met een cover van Jan Van der Veken, biedt een brede waaier aan interviews en artikels over het beeldverhaal aan. 

Aandacht is er zo voor Bob De Moor, waarvan momenteel in het Belgisch Stripmuseum een retrospectieve loopt die inzoomt op zijn fascinatie voor de zee. Naar aanleiding van deze expo brengt Stripgids een interview met De Moors zonen Johan en Stefan. Verder sprak Stripgids ook met Javier Mariscal (bekend van o.a. het recent verschenen ’Chico & Rita’), jeugdschrijver Edward van de Vendel over zijn stripgedichten, de Franse stripauteur Nicolas de Crécy en Johan Stuyck, de man achter de Leuvense stripuitgeverij Oogachtend die dit jaar tien jaar bestaat. Jan Baetens schreef een bijdrage over ‘Fritz Haber’, een groot historisch project waar David Vandermeule op dit moment aan werkt.

Verder publiceert Stripgids de debuutstrip van Jelle Kindt en zijn ook de gebruikelijke rubrieken en strips aanwezig.

Het Belgisch Stripcentrum in Brussel pakt uit met een grote retrospectieve tentoonstelling rond de legendarische striptekenaar Bob De Moor (1925 – 1992). Het centrale thema van de expo is De Moors fascinatie voor de zee.  De Moor was meer dan dertig jaar lang de belangrijkste medewerker van Hergé, de geestelijke vader van ‘Kuifje’, maar was ook de auteur van strips als ’Barelli’, ‘Meester Mus’ en zijn lievelingsreeks  ’Cori de Scheepsjongen’. ”In ‘Cori’ kon hij zijn fascinatie voor de zee kwijt”, vertelt zijn zoon Johan in Stripgids 25. 

“Je kon zelfs zien dat hij bepaalde platen al jaren in zijn hoofd had”, gaat Johan De Moor, zelf ook stripauteur (bekend van o.a. ‘Kobe de Koe’). “Die beginscène in Cadix van het album ‘De onoverwinnelijke Armada’, die is met zoveel kracht en precisie getekend, magnifiek. Ik ben zelf eens naar Cadix getrokken om het beeld met de werkelijkheid te vergelijken en het is gelijkend, die zonsondergang, gewoonweg prachtig.”

De tentoonstelling ‘Bob De Moor en de zee’ gaat dieper in op de manier waarop de tekenaar zijn passie voor de zee in zijn werk gestalte gaf. Zo worden tekeningen getoond die de jonge De Moor ging maken in de Antwerpse haven, schetsen en ontwerpen en originele pagina’s uit o.a. ‘Cori de Scheepsjongen’ en het ‘Kuifje’-verhaal ‘Cokes in voorraad’.

De expo ‘Bob De Moor en de zee’ loopt nog tot en met zondag 12 januari 2012 in het Belgisch Stripcentrum in Brussel. Meer info vindt u hier.

Nog tot 31 december 2010 vervult België het voorzitterschap van de Europese Unie. Het Belgisch Stripcentrum neemt deze gelegenheid te baat om het Europese stripverhaal in de schijnwerpers te zetten. De expo ‘Schatten van het Europese stripverhaal’ toont een selectie originele platen van auteurs uit alle uithoeken van Europa en is te bekijken tot 6 maart 2011.

De originele platen die te bezichtigen zijn tijdens de tentoonstelling zijn stripmeesterwerken die in het Europa van de laatste honderd jaar tot stand zijn gekomen. Werk van wereldbekende namen zoals Hergé, Alain de Saint-Ogan, Hans Kresse, Bob De Moor en Hugo Pratt wordt afgewisseld met het stripwerk van nieuwe, bekende namen zoals Posy Simmonds, Joann Sfar, Igor Kordey en Ruben Pellejero. De selectie toont beroemde, zeldzame, oude en originele stripplaten waarvan velen nauwelijks te zien zijn omdat het tot privé-collecties behoort. Het aandeel van platen van landen waar het beeldverhaal een sterke geschiedenis kent, zijn sterk aanwezig maar ook de Europese landen die een iets minder rijke stripcultuur kennen krijgen hun plaats in deze tentoonstelling.

De expo is vanaf 5 oktober 2010 tot en met 6 maart 2011 te bezichtigen in het Belgisch Stripcentrum. Meer info vindt u hier.

Nu zondag zullen meerdere eerste drukken van Franstalige strips, onder andere ‘Kuifje’, ‘Guust Flater’ en ‘Lucky Luke’, in Brussel geveild worden. Dat maakte veilinghuis Banque Dessinée deze week bekend. Op 28 maart is het de beurt aan het Antwerpse veilinghuis Bernaerts om een grote stripcollectie te veilen met als blikvanger een eerste druk van ‘Tintin au Pays des Soviets’.

Het lijstje namen dat Banque Dessinée, een veilinghuis gespecialiseerd in stripverhalen en speelgoed, kan voorleggen bevat het kruim uit de geschiedenis van de Frans-Belgische strip. Eerste drukken van o.a. Franquin, Uderzo, Morris en Jacobs zullen worden geveild. Om zo’n album te bemachtigen, zal echter diep in de portefeuille getast moeten worden. Zo wordt een album van ‘Guust Flater’ uit 1960 geschat op 4.000 euro en schatten ze dat ‘Rodeo’, een album uit de ’Lucky Luke’-reeks van Morris tussen de 6.000 en 7.000 euro moet opbrengen. Kom je voor een originele ‘Kuifje’-uitgave, een zwart-wit uitgave van ‘Kuifje in het land van de Sovjets’ of ‘De scepter van Ottokar’ eveneens beiden uit 1930, dan mag je je aan bedragen verwachten tussen de 12.000 en 15.000 euro.

Ook op de veiling bij veilinghuis Bernaerts op 28 maart mag ‘Kuifje’ opdraven. Een eerste druk van ‘Tintin au Pays des Soviets’ wordt daar geschat op 10.000 euro. In het ensemble van 600 loten dat wordt geveild verder nog werk van Willy Vandersteen (een eerste druk van het album ‘Op het eiland Amoras’ dat geschat wordt op 2.000 euro) en originele pagina’s van o.a. Bob De Moor, Jef Nys en Will Eisner.

De loten van de stripveiling van Banque Dessinée zullen vrijdag en zaterdag tentoongesteld worden in de zaal Laetitia in Elsene (Grenadierslaan 48). De verkoop zelf begint zondag om 11 uur. meer info vind je hier.
Kijkdagen bij Bernaerts op 25, 26, 27 en 28 maart, veiling op 28 maart om 13 uur. Meer info vind je hier.

We zitten in het voormalige kantoor van Hergé aan de Louizalaan in Brussel. Drie portretten van Hergé van de hand van Andy Warhol hangen er aan de muur. Nu nog wel, want binnenkort verhuizen ze naar het Hergé Museum in Louvain-la-Neuve, waar ze de pronkstukken zullen worden van wat de apotheosezaal van het museum moet worden. Philippe Goddin voelt zich hier thuis. Jarenlang was hij secretaris-generaal van de Fondation Hergé, de organisatie die de artistieke nalatenschap van Hergé beheert vanuit diens voormalige tekenstudio. Hij bracht het archief van Hergé, dat hij kent als zijn broekzak, op orde, en vestigde zich vervolgens als free-lance publicist. Met ondertussen een indrukwekkende stapel boeken over Hergé als tastbaar resultaat. Het zesde deel van ‘Hergé. Chronologie d’une oeuvre’, dat de periode van 1950 tot 1957 beslaat, is zijn jongste boek. Dat het zo lang op zich liet wachten, had alles te maken met de Hergé-biografie die Goddin ondertussen schreef en publiceerde.

“De ‘Chronologie d’une oeuvre’ is ontstaan omdat we de nood voelden de tekeningen van Hergé in hun volle kracht te tonen”, zegt Philippe Goddin. “Toen we met de reeks begonnen, hebben we met Fanny, de weduwe van Hergé, nagedacht over de beste manier om dat te doen. Al snel groeide de overtuiging om de boeken (hoeveel het er zouden worden, wisten we toen nog niet) de look van een kunstboek te geven. Groot formaat, mooi papier, steeds vertrekkend vanuit originele tekenplaten, met veel uitvergrotingen… Van bij het begin stond voorop dat we chronologisch te werk zouden gaan, zodat de lezer Hergé dag aan dag aan het werk zou kunnen zien en volgen. Dat stelde ons in staat om ook aandacht te besteden aan het werk dat Hergé naast ‘Kuifje’ deed. In de eerste jaren werd hij nog niet gemonopoliseerd door ‘Kuifje’. Hij maakte ook illustraties en ontwierp affiches. De gelijkenissen tussen de verschillende media waarin Hergé actief was, springen dan in het oog. Een scène met Jansen en Janssen uit ‘Kuifje’ blijkt dan opvallende verwantschap te vertonen met een affiche voor een biermerk, bijvoorbeeld.”

Ging in de eerste delen van de ‘Chronologie’ de aandacht nog vooral naar de geïnkte stripplaten en naar het onbekendere publiciteits- en illustratiewerk van Hergé, met dit zesde deel zijn we in de periode aanbeland waaruit erg veel potloodtekeningen en schetsen van de meester van de Klare Lijn zijn bewaard. “Het geweldige is dat je Hergé op papier de juiste lijn ziet zoeken, terwijl de tekening steeds rijker wordt. Daarnaast heb je dan de tekening zoals die in de albums is terechtgekomen als vergelijkingsmateriaal”, vertelt Philippe Goddin. In de periode die hij in dit boek behandelt, omringde Hergé zich met enkele getalenteerde medewerkers, zoals Bob de Moor en Jacques Martin. Als we Goddin vragen of Hergé niet steeds meer een chef de bureau werd, schudt hij nadrukkelijk het hoofd. “Daar ben ik het niet mee eens. In dit zesde deel van de ‘Chronologie d’une oeuvre’ zie je dat het essentiële scheppingswerk altijd door Hergé zelf gebeurde. Het is een beetje jammer voor de anderen, die wat bescheidener werk verrichten, maar negen tiende van het creatieve werk kwam van Hergé. In het boek tonen we veel potloodschetsen van zijn hand.”

“Voor ik aan het boek begon, was ik een beetje bang dat ik nogal wat materiaal terzijde zou moeten schuiven omdat het door medewerkers werd getekend, en het dus niet in de ‘Chronologie’ thuishoort. Ik heb bijvoorbeeld potloodschetsen opgenomen uit de periode waarin aan ‘De zaak Zonnebloem’ en ‘Cokes in voorraad’ werd gewerkt. Op die schetsen grepen de assistenten van Hergé nog in. In de tekeningen zie je meteen wat Hergé zelf gedaan heeft, en wat het werk is van de anderen. Zij gaven een gebouw haar definitieve vorm, werkten een auto verder af… Hun lijnvoering is helemaal anders, en makkelijk te onderscheiden, al staat alles op hetzelfde blad papier. Dat bleef niet zo. Na verloop van tijd werd Hergé min of meer een ster, en zijn medewerkers lieten zijn potloodschetsen intact. De medewerkers kwamen niet meer tussen in zijn tekeningen. Ze voegden hun aanvullingen, details en decors toe op een apart blad papier. In wezen kan je zeggen dat de ideeën steeds van Hergé kwamen. Dat hij niet meer albums heeft gemaakt, is daar op terug te brengen. Hij heeft nooit gewild dat anderen zijn plaats innamen. Het bleef zíjn oeuvre. Af en toe werden zijn medewerkers wat ongeduldig. De Studio heeft Hergé zeker geholpen, maar op andere momenten was het wat moeilijk hanteerbaar voor hem. Hij moest zijn medewerkers namelijk ook aan het werk houden. Dat is wellicht de reden dat de Studio Hergé kleurboeken heeft gemaakt en dat hij publiciteitswerk heeft aangenomen. Om zijn personeel aan de gang te houden.”

Bob De Moor

De Antwerpse tekenaar Bob de Moor werd als het op tekeningen aankwam al snel de rechterhand van Hergé. “Bob de Moor is aan Hergé voorgesteld op aanraden van Raymond Leblanc (de uitgever van het weekblad Kuifje – nvdr). Die stelde vast dat Hergé vaak ziek of gedeprimeerd was, en voor enkele weken of maanden buiten beeld verdween. Dat baarde hem veel kopzorgen, want dan stond Kuifje ook niet in het naar hem genoemde weekblad. Hij heeft toen aan Hergé voorgesteld om zich met assistenten te omringen. Niet met de bedoeling om zijn plaats in te nemen, uiteraard, maar om hem bij te staan in zijn werk. Het ligt dan voor de hand om daarvoor iemand te engageren wiens tekenstijl sowieso vrij dicht ligt bij de stijl van Hergé, zoals het geval was bij Bob de Moor. Het gaf hem een zekere vrijheid, om aan die assistent toe te kunnen vertrouwen wat hij maar wou. Idem dito voor Jacques Martin, die er later is bij gekomen, aanvankelijk om chromoprentjes voor ‘Zien en weten’ te tekenen. Auto’s, treinen, dat soort dingen. Zo is het begonnen, pas later kregen ze ook andere taken.”
Met dit zesde deel lijkt het einde van de ‘Chronologie d’une oeuvre’ dichterbij gekomen. Volgens de nu voorliggende planning wordt het volgende, zevende deel het laatste. Al twijfelt Goddin daar steeds meer aan. “Ik vraag me ondertussen af of we geen achtste deel moeten maken. We zitten nu volop in de periode die zwaar gedocumenteerd is met potloodschetsen. Die zijn fabuleus, en bovendien schitterend materiaal om te laten zien. Aangezien er nog vier ‘Kuifje’-albums overblijven, plus nog wat onafgewerkte projecten, die heel mooie tekeningen hebben opgeleverd, vrees ik dat het zevende deel niet zal volstaan om dat allemaal te laten zien. Als dat achtste deel er komt, dan kunnen we in dat boek ook de dingen laten zien die we gaandeweg ontdekt of gevonden hebben. Denk aan de fresco’s die ontdekt werden op de muren van het Sint-Bonifatiusinstituut. Maar ook aan informatie van lezers in reactie op de rubriek ‘Signes de pistes et avis de recherche…’ in de boeken, waarin ik indicaties geef over werk waarvan we het bestaan kennen (bijvoorbeeld op basis van een factuur), maar die we niet hebben kunnen opsporen. Daarnaast speel ik met het idee om de reeks, in het achtste deel dus, te laten eindigen met een fotografisch overzicht van het leven van Hergé. Tot nu toe hebben we in de boeken vooral tekeningen laten zien.”
De ‘Chronologie d’une oeuvre wekt de indruk dat Hergé zelf erg veel materiaal heeft bijgehouden. Dat klopt. Maar erg veel zorg besteedde hij er niet aan. Goddin: “Hergé was erg onbekommerd bij het archiveren en bijhouden van zijn originelen. Toen ik hem begin jaren ‘70 leerde kennen, bewaarde hij zijn originelen in kasten zonder slot. Toen ik niet lang na zijn dood begon met het op orde brengen van zijn archief, waren er al sloten op de kasten aangebracht, maar voor de rest lag alles door mekaar. Van nogal wat schetsen was niet duidelijk bij welk album ze hoorden… Hergé hield de originelen bij die hij misschien nog wel eens nodig kon hebben als er een nieuwe fotogravure gemaakt moest worden. Meer deed hij niet. Er is de bekende anekdote van Numa Sadoul die hier in de Studio was om Hergé te interviewen en in de kasten naast het toilet originele platen vond uit ‘Kuifje in het land van de Sovjets’, in bruin inpakpapier gewikkeld.”

Voorlopig verschijnt de ‘Chronologie d’une oeuvre’ alleen in het Frans. De internationale editie, die ook in het Nederlands verschijnt, is veel minder omvangrijk dan de Franstalige. Ze zal maar uit drie delen bestaan, en wordt uitgegeven op albumformaat. Ze zijn bedoeld als een introductie bij het werk van Hergé. “Wie er dan meer over wil weten, kan de Franstalige editie in huis halen. Daar valt genoeg in te bekijken, zelfs voor wie de teksten niet begrijpt”, zegt Goddin.