Strip Turnhout


In Memoriam Keiji Nakazawa (1939-2012)

Op 19 december 2012 is de Japanse stripmaker Keiji Nakazawa overleden. Hij was 73 en vocht al enkele jaren tegen longkanker. Nakazawa verwierf internationale bekendheid met zijn tiendelige reeks Hadashi no Gen, in het Nederlands vertaald als Gen Barrevoets in Hiroshima. De tekenaar werd zelf in Hiroshima geboren en maakte er op zesjarige leeftijd de val van de atoombom van nabij mee. Hij verloor zijn vader, zijn broer en zijn zussen, terwijl hijzelf en zijn moeder bestraald raakten.

Met tien delen en bij elkaar ongeveer 3000 pagina’s is Gen Barrevoets in Hiroshima het magnum opus van Nakazawa. Hij brengt in mangastijl en vaak op een confronterend realistische manier verslag uit van zowel het bombardement zelf als van wat eraan voorafging en erop volgde. De reeks wist cultstatus te verwerven en werd in meer dan tien talen vertaald. Het verhaal werd bewerkt tot animatiefilm en enkele jaren geleden kwam er nog een miniserie voor tv. De Nederlandse vertaling van de reeks kwam er pas laat: het eerste deel verscheen in 2005 en het zesde deel wordt begin 2013 verwacht. Het is dit jaar veertig jaar geleden dat het eerste deel van Hadashi no Gen in het Japans verscheen.

Eind jaren zestig maakte Nakazawa ook de eveneens semi-autobiografische manga’s Kuroi Ame ni Utarete (Getroffen door zwarte regen) en Ore wa Mita (Ik heb het gezien). Tijdens de laatste jaren van zijn leven kon hij vanwege zijn steeds slechter wordende gezichtsvermogen niet meer tekenen. Dankzij de nog lopende vertaling van Hadashi no Gen kan ook het Nederlandstalige publiek nu steeds verder kennismaken met zijn werk.

28 December 2012, 11:55 anja

Stripverhaal wordt lesmateriaal

Gisteren 8 november 2012 vond in Utrecht de tweede editie van het ‘Strips op school’ symposium plaats. Daarbij werd onder meer het eerste wiskundestripboek gepresenteerd. Doel van het symposium, dat zich richt op leerkrachten, is het voorstellen en promoten van strips als leermiddel in het onderwijs. De link tussen beeldverhaal en onderwijs wordt niet altijd vanzelfsprekend gelegd. Het ‘Strips op school’ symposium wil daar met lezingen en presentaties verandering in brengen en aantonen dat met behulp van strips op een speelse manier nieuwe dingen kunnen aangeleerd worden.

Tijdens het symposium worden de nieuwste educatieve stripboeken gepresenteerd. Daarbij was gisteren ook het allereerste wiskundestripboek. Dat boek kreeg de titel Nummers in New York mee en is van de hand van tekenaar Stephan Timmers. Het is bedoeld voor middelbare scholieren en moet wiskunde – voor veel jongeren niet het favoriete vak – leuk en begrijpelijk maken. Onder meer de verhaalstructuur en het visualiseren van (schijnbaar) complexe mathematische onderwerpen moeten de interesse van de jongeren wekken. Nummers in New York vertelt het verhaal van drie kinderen die in opdracht van de jeugd-Verenigde Naties naar New York reizen. Ze gaan er op avontuur doorheen de stad, aan de hand van wiskundige opdrachten.

Het ‘Strips op school’ symposium wordt georganiseerd door Total Shot Productions (het bedrijf van tekenaar/illustrator Stephan Timmers) in samenwerking met onder meer de Beroepsvereniging Nederlandse Stripmakers. Of educatieve strips vlot hun weg zullen vinden naar de Nederlandse en Belgische klassen, blijft af te wachten.

9 November 2012, 18:04 anja

Cartoons onder de loep genomen op de Boekenbeurs

Op het snijvlak tussen beeldverhaal en journalistiek is er de cartoon, en binnen dat genre is een speciale plek weggelegd voor de politieke cartoon. Kranten en tijdschriften maken gretig gebruik van deze illustratievorm, en toch is de cartoon er niet zo goed aan toe. Dat was alvast het thema van een lezing door de Nederlandse cartoonist Tjeerd Royaards, vanochtend 7 november 2012 op de Boekenbeurs. De lezing had als titel ‘Help, de cartoon verdwijnt!’ en kaderde in de themadag rond journalistiek.

Tjeerd Royaards is naast cartoonist ook hoofdredacteur van Cartoon Movement, het internationale platform voor cartoonisten dat het belang van met name de politieke cartoon wil verdedigen. Ruim 100 cartoonisten uit meer dan 60 landen zijn bij Cartoon Movement aangesloten. Royaards benadrukte in zijn lezing het belang van cartoons als embleem van de vrijheid van meningsuiting en de persvrijheid. Cartoons dragen bij aan het maatschappelijk debat, vaak door een wat controversiële benadering van actuele thema’s.

En daar wringt nu net het schoentje: als gevolg van de crisis, zo gaf Royaards aan, zijn er in de VS maar ook in België en Nederland steeds minder vaste werkverbanden tussen kranten en cartoonisten. Er is veel minder budget beschikbaar, zodat een carrière als cartoonist voor jonge tekenaars weinig toekomstperspectief biedt: leven van cartoons alleen is haast onmogelijk. Zo wordt er in de VS meer en meer via agentschappen gewerkt, die cartoons van hun tekenaars aan verschillende kranten aanbieden. Kranten hebben een ruime keuze, zijn niet aan één cartoonist gebonden en besparen bovendien kosten. Dat heeft dan weer een invloed op de kwaliteit van de cartoons: die worden steeds meer getekend vanuit de idee dat ze een zo breed mogelijk publiek moeten aanspreken. Ze mogen daarom ook niet té controversieel zijn. Gaat daarmee dan niet de essentie van de cartoon verloren? Het is een vraag zonder pasklaar antwoord, maar wel een die gesteld moet worden…

De Antwerpse Boekenbeurs loopt nog tot en met nu zondag 11 november 2012. Meer info over Cartoon Movement vindt u hier.

7 November 2012, 15:20 anja

Nieuwe parallelreeks ‘De jonge jaren van Thorgal’

Fans van Thorgal (de originele serie dan wel de spin-offs) hebben alweer iets om naar uit te kijken. Midden februari 2013 verschijnt bij Le Lombard immers het eerste deel van een nieuwe parallelreeks in ‘De werelden van Thorgal’, onder de titel ‘De jonge jaren van Thorgal’. Het album krijgt de titel De drie zussen Minkelsönn mee en is het eerste deel van een tweeluik. De nieuwe reeks is van dezelfde auteurs als ‘De werelden van Thorgal: Wolvin’. Het scenario wordt dus geschreven door Yann en de tekeningen zijn van de hand van Roman Surzhenko.

De nieuwe reeks spitst zich toe op de belevenissen van Thorgal tussen de leeftijd van vijftien en twintig jaar. Daarmee overbrugt ze de kloof tussen de jongen die we kennen uit Aaricia en de jongeman uit De ijskoningin. In het eerste album komt Thorgal meteen voor hete vuren te staan wanneer Björn, de zoon van Gandalf en de broer van Aaricia, in afwezigheid van de mannen van de stam, beslist het sterrenkind aan de goden te offeren. De drie zussen Minkelsönn, zelf in de ban van een betovering, snellen hem te hulp.

Het laatste deel van Thorgal, De zwaardboot, dateert van november 2011. Dit deel verscheen gelijktijdig met Raïssa, het eerste deel van ‘Wolvin’. Van deze reeks verschijnt binnenkort het tweede deel: De afgehakte hand van de god Tyr. In de parallelreeks ‘Kriss van Valnor’ verschenen al twee delen; een derde deel staat gepland voor december van dit jaar. Eveneens in december verschijnt buiten reeks het album Het ontstaan van de werelden. Het viking-sciencefictionepos dat ruim dertig jaar geleden door Grzegorz Rosinski werd bedacht, leeft als nooit tevoren.

5 November 2012, 12:26 anja



Stripgids en Bibliotheek Turnhout openen Vlaams Documentatiecentrum voor de Strip

Woensdag 27 februari 2013 opende Vlaams minister van Cultuur Joke Schauvliege het Vlaams Documentatiecentrum voor de Strip in de bibliotheek van Turnhout. Dit unieke initiatief is een voorbeeld van geïntegreerd letterenbeleid. Vlaanderen (via het Vlaams Fonds voor de Letteren) de provincie Antwerpen (via het Provinciaal Bibliotheekcentrum) en de stad Turnhout slaan de handen in elkaar om het grootste stripdocumentatiecentrum van Vlaanderen uit te bouwen.

Met een collectie van 2000 naslagwerken over strips, complementair met de stripcollectie van ongeveer 25.000 titels van Bibliotheek Turnhout en gekoppeld aan de catalogus van het Belgisch Stripcentrum in Brussel, zal dit documentatiecentrum van internationale betekenis zijn.

De kern van de collectie naslagwerken wordt gevormd door de collecties van Jan Smet en Patrick Van Gompel, twee pioniers van de Turnhoutse striporganisatie. Jan Van der Veken ontwierp hiervoor een ex libris.

De collectie wordt in Vlaanderen en internationaal in academische en educatieve kringen gepromoot. Iedereen die studiewerk verricht over strips moet hier terecht kunnen.

Vlaams minister van Cultuur Joke Schauvliege:  “Strips hebben een culturele impact in onze samenleving. Daarom vroeg ik in mijn beleidsnota meer aandacht voor stripauteurs. Met haar indrukwekkende collectie naslagwerken én strips vult dit Vlaams Documentatiecentrum een belangrijke leemte en werpt het zich tegelijk op als een sterk speerpunt in het geïntegreerd Vlaams letterenbeleid.”

Zoals eerder aangekondigd treedt Strip Turnhout tegenwoordig naar buiten als Stripgids. Het tijdschrift met dezelfde naam wordt dit jaar 40. Later op het jaar zal in een speciale uitgave worden teruggeblikt op de rijke geschiedenis van het blad.

Op 14 en 15 december 2013 organiseert Stripgids het tweejaarlijkse Turnhoutse stripfestival, met de uitreiking van de Bronzen Adhemar / Vlaamse cultuurprijs voor de Strip op het Gala van de Vlaamse Strip. In samenwerking met cultuurhuis de Warande worden twee grote tentoonstellingen gebouwd waarvan één gewijd zal zijn aan de winnaar van de Bronzen Adhemar. Het thema van de tweede tentoonstelling wordt binnenkort bekendgemaakt.

Lees verder voor de toespraken van minister Schauvliege, burgemeester Brentjens en Roel Daenen (FARO).

(more…)

27 February 2013, 18:30 koen

Vernieuwd Strip Turnhout maakt zich op voor belangrijk feestjaar

Strip Turnhout, de belangrijkste Vlaamse striporganisatie, is klaar met een nieuw actieplan voor de toekomst. De veertigste verjaardag van Stripgids (in 2014) en een schaalvergroting staan daarbij centraal.

Strip Turnhout is de enige structureel gesubsidieerde striporganisatie van Vlaanderen. Vorig jaar kreeg de vereniging onderdak in het Vlaams Fonds voor de Letteren. De integratie in het letterenbeleid is een oude droom die eindelijk werkelijkheid wordt. Vorig jaar werd een convenant afgesloten met het VFL die zopas werd geactualiseerd.

De organisatie zal voortaan naar buiten treden onder de naam Stripgids, een verwijzing naar het tijdschrift waarmee het in 1974 allemaal begon en dat nu nog steeds onze belangrijkste troef is.

Stripgids (tweede reeks) verschijnt sinds 2006 tweemaandelijks. Het blad wordt gratis verspreid in heel Vlaanderen via de stripspeciaalzaken (4000 exemplaren), in de bibliotheken van de provincie Antwerpen (10.500 exemplaren) en aan abonnees (500). Het is veruit het grootste stripmagazine van de Lage Landen en het grootste culturele en literaire tijdschrift van Vlaanderen.

In het najaar krijgt Stripgids een nieuw kleedje en verschijnt er een boek met de beste reportages uit 40 jaar Stripgids.

Naast het uitgeven van een tijdschrift zet Stripgids meer dan ooit in op het maken van striptentoonstellingen. In december, op het festival in Turnhout, zullen twee grote expo’s te zien zijn. Traditiegetrouw is een ervan gewijd aan de winnaar van de Bronzen Adhemar / Vlaamse Cultuurprijs voor de Strip. Het thema van de centrale tentoonstelling wordt later bekendgemaakt.

Op het tweejaarlijkse stripfestival, op 14 én 15 december, dat al sinds 1977 wordt georganiseerd, wordt uiteraard ook de Bronzen Adhemar uitgereikt op het Gala van de Vlaamse Strip.

Voor het eerst sinds 2003 zullen we weer gebruik kunnen maken van het hele (verbouwde en vergrootte) Warande-gebouw. De volgende editie, in 2015, verhuist naar de maand mei.

In 2014, en dat telkens in jaren dat er geen stripfestival in Turnhout is, zal Stripgids een grote striptentoonstelling maken, in samenwerking met een nationale of internationale partner. Die zal dan niet in Turnhout maar elders in Vlaanderen te zien zijn.

Angoulême

Stripgids zal ook prominent aanwezig zijn op het stripfestival van Angoulême (31/1 – 3/2). In samenwerking met het Vlaams Fonds voor de Letteren verzorgde de Stripgids-redactie van hoofdredacteur Toon Horsten een gratis tijdschrift: Bangarang. Dit magazine, aan de ene kant in het Frans, aan de andere kant in het Engels, brengt nieuwtjes over Vlaamse strips en stripauteurs en interviews over onlangs verschenen werk, maar geeft ook een beeld van het opkomende striptalent in Vlaanderen.  Zo zullen de lezers van Bangarang, behalve strips van meer gevestigde auteurs als Nix en Luc Cromheecke, ook werk ontdekken van Frederik Van den Stock, Brecht Vandenbroucke, Shamisa Debroey en Charlotte Dumortier.

In het midden van Bangarang zit de affiche van de tentoonstelling La Boîte à Gand waarmee het Vlaams Fonds voor de Letteren in Angoulême de Vlaamse strip in de verf wil zetten.

In Angoulême zal Stripgids-coördinator Koen Van Rompaey ook de vergadering voorzitten van tALENT, een netwerk van zes Europese stripfestivals waarvan naast Turnhout ook Erlangen, Amadora,  Łódź, Napels, Lausanne deel uitmaken. Dit netwerk onderzoekt momenteel een aantal proefprojecten om op termijn gezamelijke initiatieven te kunnen opzetten.

Documentatiecentrum

Op 27 februari zal Vlaams minister van Cultuur Joke Schauvliege het Stripgids Documentatiecentrum openen in de bibliotheek van Turnhout. Dit unieke initiatief is een voorbeeld van geïntegreerd letterenbeleid. Vlaanderen, de provincie Antwerpen en de stad Turnhout werken samen om het grootste stripdocumentatiecentrum van Vlaanderen uit te bouwen. Met een collectie van 2000 naslagwerken over strips, complementair met de stripcollectie van ongeveer 25.000 titels van bibliotheek Turnhout en gekoppeld aan de catalogus van het Belgisch Stripcentrum in Brussel, zal dit documentatiecentrum van internationale betekenis zijn. De kern van de collectie naslagwerken wordt gevormd door de collecties van Jan Smet en Patrick Van Gompel, twee pioniers van de Turnhoutse striporganisatie.

De collectie wordt in Vlaanderen en internationaal in academische en educatieve kringen gepromoot. Iedereen die studiewerk verricht over strips moet hier terecht kunnen.


22 January 2013, 12:17 koen

Steve Van Baels ‘Figaro’ wordt ‘De Figaro’s’ bij Strip2000

Standaard Uitgeverij (onderdeel van WPG Uitgevers) zette de voorbije jaren al een aantal reeksen stop. Eerder dit jaar nog ging het om Jump (van Charel Cambré) en Betty & Dodge (van Pat Van Beirs, Jean-Claude Van Rijckeghem en Thomas Du Caju). Beide reeksen vonden intussen een nieuw onderkomen, respectievelijk bij de Nederlandse uitgeverij Strip2000 en het Brusselse BD Must. Strip2000 zal nu ook een tweede leven geven aan Figaro, de reeks van Steve Van Bael waarvan het laatste deel in 2011 bij Standaard Uitgeverij verscheen. Dat staat te lezen in het meest recente nummer van stripmagazine Brabant Strip.

Met de nieuwe start krijgt de reeks een nieuwe titel en wordt er een sprong in de tijd gemaakt. Onder de nieuwe reekstitel De Figaro’s volgen we de avonturen van dezelfde hoofdpersonages, maar dan als tieners. Het eerste album zal De groene schedels heten en staat gepland voor maart 2014. Het nieuwe concept betekent voor tekenaar Steve Van Bael een frisse start nadat Figaro, zowel vanuit zijn eigen inspiratie als wat betreft de interesse van de uitgevers, stilgevallen was. Toch is Figaro voor de tekenaar nog geen afgesloten hoofdstuk: hij wil er graag mee verdergaan, maar pas als de tijd rijp is en de ideeën en uitvoering op punt staan. Een uitgebreid interview met Steve Van Bael over De Figaro’s leest u hier.

31 December 2012, 12:41 anja