Uitgeverij Arcadia nam nog eens een diepe duik in de striparchieven en vergast ons weer op twee verloren ‘pareltjes’. Van de reeks ‘Ramtamtam en Kierikieli’ (later omgedoopt tot ‘Vergeten jungle’) verschenen tussen 1979 en 1987 tien delen. De mini-Tarzan Kaloem en zijn sidekick, de gorilla Kong, beleefden een aantal avonturen die mettertijd steeds fantastischer (lees ook: ongeloofwaardiger) werden. Waarom dit album nog nooit een Nederlandse vertaling kreeg, laat zich al snel raden: de vertelling is zo over-the-top dat zelfs de doelgroep van 9- tot 12-jarigen deze beker aan zich voorbij zal laten gaan. Hoewel Cauvin zich steeds een grootmeester toonde in het creëren van populaire humoristische strips, heeft de man hier serieus de pedalen verloren en het magisch-realistische slapstickscenario dat hij hier aflevert, is echt tenenkrommend slecht. Tekenaar Mazel weet gelukkig nog wat actie in het verhaal te brengen, maar haalt nergens het niveau van de mooie covertekening.

Het album van ‘Johnny Paraguay’ door Malik (nu vooral bekend van de Valentijnstrip ‘Cupido’) kon ons

gelukkig meer bekoren. Johnny beleefde in de jaren 1980 twee avonturen bij uitgeverij Archers, maar bleef – een beetje onterecht – steken in de schaduw van genregenoten als ‘Archie Cash’ (van diezelfde Malik), ‘Bruno Brazil’ (Greg & Vance), ‘Bob Morane’ (Vernes, Vance & Coria) en ‘Bernard Prince’ (Greg & Hermann). In dit derde album vertelt Malik een eerder klassiek post-Vietnamverhaaltje, maar het tekenplezier spat duidelijk van de pagina’s.

Als rechtgeaard stripliefhebber juichen we een initiatief als Arcadia-archief natuurlijk toe. Jammer genoeg hebben we al enkele keren moeten constateren dat een aantal archiefstukken de tand des tijds niet hebben doorstaan. Een meer rigoureuze selectie of wat extra duiding in de albums zelf, zouden hier duidelijk een meerwaarde kunnen betekenen. (MS)

Luc Maezelle (Mazel) & Raoul Cauvin
‘Vergeten jungle: Het sidderende eiland’, Arcadia, 48 blz., €19,95.
**

Malik
‘Johnny Paraguay: Het meisje met het witte haar’, Arcadia, 48p., €19,95.
***

Uitgeverij Arcadia nam nog eens een diepe duik in de striparchieven en vergast ons weer op twee verloren ‘pareltjes’. Van de reeks ‘Ramtamtam en Kierikieli’ (later omgedoopt tot ‘Vergeten jungle’) verschenen tussen 1979 en 1987 tien delen. De mini-Tarzan Kaloem en zijn sidekick, de gorilla Kong, beleefden een aantal avonturen die mettertijd steeds fantastischer (lees ook: ongeloofwaardiger) werden. Waarom dit album nog nooit een Nederlandse vertaling kreeg, laat zich al snel raden: de vertelling is zo over-the-top dat zelfs de doelgroep van 9- tot 12-jarigen deze beker aan zich voorbij zal laten gaan. Hoewel Cauvin zich steeds een grootmeester toonde in het creëren van populaire humoristische strips, heeft de man hier serieus de pedalen verloren en het magisch-realistische slapstickscenario dat hij hier aflevert, is echt tenenkrommend slecht. Tekenaar Mazel weet gelukkig nog wat actie in het verhaal te brengen, maar haalt nergens het niveau van de mooie covertekening.

Het album van ‘Johnny Paraguay’ door Malik (nu vooral bekend van de Valentijnstrip ‘Cupido’)  kon ons

 gelukkig meer bekoren. Johnny beleefde in de jaren 1980 twee avonturen bij uitgeverij Archers, maar bleef – een beetje onterecht – steken in de schaduw van genregenoten als ‘Archie Cash’ (van diezelfde Malik), ‘Bruno Brazil’ (Greg & Vance), ‘Bob Morane’ (Vernes, Vance & Coria) en ‘Bernard Prince’ (Greg & Hermann).  In dit derde album vertelt Malik een eerder klassiek post-Vietnamverhaaltje, maar het tekenplezier spat duidelijk van de pagina’s.

Als rechtgeaard stripliefhebber juichen we een initiatief als Arcadia-archief natuurlijk toe. Jammer genoeg hebben we al enkele keren moeten constateren dat een aantal archiefstukken de tand des tijds niet hebben doorstaan. Een meer rigoureuze selectie of wat extra duiding in de albums zelf, zouden hier duidelijk een meerwaarde kunnen betekenen. (MS)

Luc Maezelle (Mazel) & Raoul Cauvin
‘Vergeten jungle: Het sidderende eiland’, Arcadia, 48 blz., €19,95.
**

Malik
‘Johnny Paraguay: Het meisje met het witte haar’, Arcadia, 48p., €19,95.
*** 

De Canadese stripmaker Guy Delisle bracht een groot stuk van zijn leven in het buitenland door, en publiceerde de voorbije tien jaar al drie strips over de periodes dat hij in respectievelijk het Chinese Shenzhen, het Noord-Koreaanse Pyongyang en in Birma verbleef. Die laatste twee werden ook vertaald, nu verschijnt ook het eerste, dat over zijn drie maanden in Shenzhen, in het Nederlands.

Delisle werkte in Shenzen voor een animatiestudio die veel werk verrichte voor de Europese markt. Goedkoper, weet u wel. Ondermeer de tekenfilmserie ‘Papyrus’ werd er gemaakt. Met verbazing, verwondering en af en toe vertedering bekijkt hij wat er zich zo allemaal in de van de rest van de wereld afgesloten stad en in de tekenstudio afspeelt. Soms is hij het wat ongelukkige middelpunt van misverstanden die alleen grappig zijn als je er vooral zelf niets mee te maken hebt. Maar altijd brengt hij zijn verhaal met veel humor. Wie drie maanden in zijn eentje in een stad verblijft waar je letterlijk met niemand kan praten, heeft wellicht geen andere keuze. (TH)

Guy Delisle
‘Shenzhen’, Oog&Blik/De Bezige Bij, 152 blz., €19,90.
***

Uitgeverij Silvester heeft de Italiaanse strip ontdekt. Sinds ze pulpheld Dylan Dog tot leven wekten in een vertaalde versie, stroomden er al heel wat, vaak journalistiek geïnspireerde strips door tot in onze boekhandels. ‘Medz Yeghern’ van Paolo Cossi is de meest recente aanvulling in Silvesters catalogus. In eigen land is Cossi al bijna tien jaar een populair auteur van graphic novels. Hij schuwt daarbij de gevoelige actualiteit niet.

In ‘Medz Yeghern’ staat de Armeense genocide door de Ottomanen in 1916-1917 centraal, in een onverbloemde stijl. Zonder kleur en met starre figuren zet hij de gruweldaden in de verf aan de hand van historische uitgangspunten. De onmenselijkheid van deze genocide wordt daarbij uitdrukkelijk benadrukt, met een eindeloze opeenvolging van gruweldaden. Daardoor boet het album toch een groot deel aan geloofwaardigheid in. In een historisch geïnspireerd album dat een duidelijke boodschap wil brengen, zou wat meer nuance echter zeker op zijn plaats zijn.

De tekeningen van Paolo Cossi passen in het rijtje van eerdere Italianen: functioneel maar nergens geïnspireerd of eigenzinnig. Het resultaat is een album dat een belangrijke episode uit de moderne geschiedenis aan de vergetelheid ontrukt. Toch bleven wij na het lezen enigszins onbevredigd achter. Een complex probleem als genocide heeft wellicht wat meer nodig dan een vlot getekende opsomming van gruweldaden. (MB)

Paolo Cossi
‘Medz Yeghern. Het Grote Kwaad’, Silvester, 144 blz., €19,95.
** 

De Vlaamse stripauteur Jeroen Janssen, bekend van de graphic novel ‘Bakamé’, tekende op vraag van het driemaandelijkse Franse magazine XXI  een strip van 30 pagina’s over het polderdorp Doel, dat dreigt te verdwijnen door de uitbreidingsplannen van de Antwerpse haven. Het thema heeft de auteur echter zo aangegrepen, dat hij nu werkt aan een vuistdik boek over Doel. Het album zal verschijnen bij de Nederlandse uitgeverij Xtra in coproductie met de Vlaamse uitgeverij De Draak.

“In Vlaanderen viel de reactie op mijn ‘Doel’-strip in XXI nogal tegen, omdat het blad hier niet zo goed verspreid is. Maar in Frankrijk heeft het magazine een grote oplage, dus blijken wel veel mensen het gezien te hebben”, vertelt Jeroen Janssen. ”Al bij al, ik ben pas weer terug van Doel en sinds er deze week een artikeltje in de Wase Koerier gestaan heeft, ben ik plots een BD, een Bekende Doelenaar. Mensen klampen mij daar nu spontaan aan op straat en deuren gaan open.”

En net het verhaal vertellen van die mensen in 30 bladzijden blijkt onmogelijk te zijn. “Die 30 pagina’s heb ik gemaakt met een erg strakke deadline maar hoe meer ik naar Doel ging om te schetsen en te luisteren naar de mensen, met hoe meer verhalen en inspiratie ik naar huis kwam”, licht de stripauteur toe. “En hoe meer ideeën over plaatsen die ik nog wil tekenen en mensen met wie ik wil praten terwijl ik hen al dan niet portretteer. Telkens ik voor een dag of 2 naar Doel ga zou ik bij wijze van spreken een album kunnen schrijven. Nu zit ik hier nog met een massa ongeordende schetsen en flarden tekst, ik zou mij dringend eens in mijn atelier moeten terugtrekken om daar structuur in te krijgen maar Doel blijft aan mij trekken. Ik vind er veel van wat mij algemeen in Vlaanderen raakt, maar dan sterk uitvergroot. Hoe waardevol erfgoed, mooie natuur en warme dorpsgemeenschappen moeten wijken voor plannenmakers in Antwerpen en Brussel. Hoe de politiek mensen tegen elkaar uitspeelt en hoe winstbejag alles wat waardevol is vernietigt. Maar ook de strijdlust van de laatste overgebleven Doelenaars. En de liefde waarmee ze over hun dorp en geschiedenis vertellen.”

Een Nederlandstalige uitgave dus waarin het bekende polderdorp een hoofdrol speelt. “Het was de vraag die elke inwoner en sympathisant van Doel mij stelde”, aldus Janssen. ”Uiteindelijk hebben we wel een vrachtje Franse XXI kunnen laten afleveren in Doel, maar ze popelen toch om hun verhaal in ’t Nederlands te lezen. Maar het voornaamste: het is een verhaal van hier, dat voor mensen in Vlaanderen wellicht nog meer betekent dan voor Franse of Zwitserse lezers. Grappig detail: toen Patrick de Saint-Exupéry, hoofdredacteur van XXI mij de opdracht gaf, wilde hij dat ik een verhaal maakte over een voor Fransen erg exotisch land: Vlaanderen.”

Wanneer we het album in de winkelrekken mogen verwachten, is nog niet geweten. “Wanneer zal ik het gevoel hebben dat ik er klaar mee ben? Of laat ik dat gewoon van de actualiteit afhangen: ermee stoppen wanneer Doel volledig gesloopt wordt, of liever, een happy end: de beslissing dat Doel weer bewoond mag worden?”, legt de stripauteur toe. “Zoals de kaarten nu liggen zal trouwens het Nederlandse boek niet alleen mijn Doel-verhalen bevatten, maar ook andere reportage-achtige strips zoals ik onder andere in Rwanda maakte. Het zou een heel dik boek worden. Voor Frankrijk zijn er dan weer vooruitzichten op een boek over Doel bij een uitgever, en bij een andere een boek over Rwanda. Dat laatste zal wellicht voor 2013 zijn.”

De stripbiografie over Schubert waaraan Jeroen Jansen werkte met de Nederlandse scenarist Pieter Van Oudheusden wordt even opzijgelegd. “Deze worden uitgesteld, niet afgesteld. We hebben al zoveel materiaal bijeengesprokkeld, documentatie verzameld, ik ben zelfs 3 keer naar Wenen geweest, dat daar zeker ooit wel iets van komt.”

Het is met de boeken van Daniel Clowes als met de films van Woody Allen: het zijn niet altijd zijn beste films die het leukst zijn om naar te kijken. Op dezelfde manier is ‘De ideale man’ niet Clowes’ beste boek. Dat blijft tot nader order het verfilmde ‘Ghost World’, of misschien ‘David Boring’, zo u wil. Schitterende strips, maar ze hebben niet die bijna vrolijke luchtigheid die dit boek wel heeft – en die er zo’n prettige leeservaring van maken. ‘De ideale man’ zou je met wat goede wil een romantische komedie kunnen noemen. Het brengt het verhaal van een wat uit de hand lopende blind date tussen twee mensen die enigszins teleurgesteld zijn in het leven en de liefde (toch genuine Clowes, dus). Maar het wordt nergens echt zwaar op de hand, en de argeloze lezer zal het boek uiteindelijk toch vrij opgewekt dichtslaan. Dat de strip in eerste instantie als feuilleton voor The New York Times werd gemaakt, waarbij een tekenaar doorgaans toch wat meer inspanningen moet leveren om zijn lezer bij de les te houden, is ook meegenomen. (MG)

Daniel Clowes
‘De ideale man’, Oog&Blik/De Bezige Bij, 80 blz., €19,90.
*** 

“De wereld Link-Archoïde. Jaar VII van de oorlog der Vurigen. De Westerfront-zone, sector van de Lempirische eilanden.” Bijna haakte ik bij het tekstkader bij het eerste prentje al af, wat een hap! Ook na een tiental bladzijden bleef ik nog serieus mijn bedenkingen hebben bij het verhaal dat me nogal hard aan ‘Aquablue’ (Cailleteau, Vatine & Tota) deed denken: hoofdpersonage stort neer op verlaten planeet en blijkt de uitverkorene/messias/generaal te zijn. Gaandeweg sloeg dan toch de vlam in de snelkookpan, werd je willens nillens meegezogen in het verhaal en las je in een ruk ook maar deel 2 uit. Scenarist Godderidge heeft buiten deze ‘Slhoka’ schijnbaar geen stripwapenfeiten achter zijn naam, maar tekenaar Floch kennen we nog van ‘Ythaq’, een nevenreeks van Troybrein Arleston.

Deze eerste twee delen werden op een blauwe maandag al eens uitgegeven door Blitz/Talent. L zal nu op korte termijn ook de twee overblijvende delen lanceren. (MS)

Ulrig Godderidge & Adrien Floch
‘Slhoka’ (twee delen verschenen), uitgeverij L, 48 blz., € 17,95 per deel (HC)
*** 

Het lijkt er sterk op dat de Vlaamse stripmaker Marvano met de trilogie ‘Grand Prix’, waarvan ‘Rosemeyer’ het tweede deel is, zijn magnum opus aan het maken is. En dat wil wat zeggen, want de man heeft met ‘De eeuwige oorlog’ en ‘Berlijn’ toch al minstens twee hoogtepunten uit de Vlaamse stripgeschiedenis op zijn palmares staan.

‘Grand Prix’ valt te omschrijven als docufictie, een verzonnen verhaal dat gestoeld is op research en dat waargebeurde feiten en historische personages bij het verhaal betrekt. Marvano gebruikt de racerij van de jaren ’30 (waarin de Duitsers opgang maakte met hun zilvergrijze racewagens, de Zilverpijlen) als een microcosmos waarin hij de grote gebeurtenissen en conflicten van die tijd in geconcentreerde vorm laat plaatsvinden. Het levert een complex en intrigerend verhaal op, dat van de lezer aandacht vergt (herlees in ieder geval het eerste deel voor u aan ‘Rosemeyer’ begint) maar dat ook ruimschoots voldoening schenkt voor wie die inspanning wil leveren. ‘Grand Prix’ is spannend, goed onderbouwd, erg goed verteld en leest als een trein, nu ja, als een Zilverpijl. Het is ambitieus, en maakt zijn ambities waar. (TH)

Marvano
‘Grand Prix 2: Rosemeyer’, Dargaud, 62 blz., €13,95.
**** 

De graphic novel ‘Gaza 1956′ van de Amerikaanse stripauteur Joe Sacco wordt binnenkort verfilmd. Het Franse productiehuis Tu vas voir had de filmrechten van het boek al sinds 2009 in hun bezit maar hield rekening met de wens van Sacco dat hijzelf vertrouwen moest hebben in de regisseur. Denis Villeneuve als regisseur kon op de goedkeuring rekenen van de Amerikaan van Maltese afkomst. ‘Gaza 1956′ wordt een animatiefilm, die sterk geïnspireerd zal zijn op de originele zwartwitte tekeningen uit de strip van Sacco. Het startschot voor het animatieproject is nu gegeven, al moeten de broodnodige centen en eventuele co-producers nog gezocht worden. Tegen de zomer hoopt het productiehuis hierover meer nieuws te kunnen brengen.

In ’Gaza 1956′, dat in 2011 bij uitgeverij Atlas verscheen, staat een vergeten incident uit 1956 in Rafah centraal waarbij 111 Palestijnen door Israelische soldaten werden doodgeschoten. Joe Sacco geldt als de grondlegger van de journalistieke strip.

De Amerikaanse uitgeverij DC Comics lanceert deze zomer een serie van prequels op ‘Watchmen’, de twaalfdelige comic van de Brit Alan Moore en Dave Gibbons. Een team van toptekenaars werd gecontacteerd om de ’Watchmen’-prequel ‘Before Watchmen’ vorm te geven. De nieuwe reeks  grijpt terug naar de geschiedenis van de bekende hoofdpersonages. De aankondiging van de prequel lokt veel reacties uit. Alan Moore vindt de actie van de Amerikaanse uitgeverij beschamelijk terwijl tekenaar Dave Gibbons het eerder als een eerbetoon bekijkt op de oorspronkelijke ‘Watchmen’-serie.

‘Watchmen’ wordt door velen beschouwd als een van de beste graphic novels aller tijden. De strip is een complex, gelaagd moordmysterie, gesitueerd in een alternatief 1985 waarin superhelden deel uitmaken van het alledaagse Amerika.

Bekijk hier alle covers van de ‘Before Watchmen’-serie.