(Copyright Du Caju/Standaard Uitgeverij)

Het vijfde album van ‘Betty & Dodge’ brengt de helden van tekenaar Thomas Du Caju en scenaristen Jean-Claude Van Rijckeghem en Pat van Beirs in Madrid op het moment dat daar de Spaanse burgeroorlog in alle hevigheid woedt. Ook in het volgende album blijven Betty en Dodge in Spanje toeven om uiteindelijk in het 7de en 8ste album richting Italië te verhuizen. De reeks evolueert met elk album dichter richting de Tweede Wereldoorlog, terwijl Betty meer en meer de aandacht naar haar toetrekt. ”Ik voel hoe de aandacht van de scenaristen steeds meer naar Betty evolueert. Je voelt dat zij de heldin van de reeks wordt en dat ze als personage ook evolueert”, aldus Thomas Du Caju.

In het nieuwe, vijfde ‘Betty en Dodge’-album ‘Vermist in Madrid’ is die evolutie al merkbaar. ”We vinden Betty terug anderhalve maand na de gebeurtenissen van ‘Aanslag op Engeland’”, vertelt tekenaar Thomas Du Caju. “Haar verloofde Harry zit in een uitzichtloze depressie. Zijn moeder heeft hem immers willen gebruiken als levend projectiel voor een aanslag.”

“Harry wil Betty niet meer zien. Betty, rusteloos en wanhopig omdat haar huwelijksdromen aan scherven liggen, werkt bij een vereniging die medicijnen en materiaal voor de Spaanse republiek verzamelt. Je moet weten dat Groot-Brittannië toen neutraal was en dat mannen en vrouwen vrijwillig naar Spanje trokken om voor het Rode Kruis te werken of om werkelijk bij de internationale brigades te vechten tegen de fascisten. Betty begeleidt het verzamelde materiaal naar Spanje waar ze haar neef Max wil opzoeken die bij de brigades zit. Hij blijkt vermist te zijn en ze besluit te blijven als vrijwilliger bij het Rode Kruis. Ze denkt dat ze voldoende doktersromannetjes heeft gelezen om een inspuiting gegeven. Niet dus! Maar Max is veel meer dan een neef voor Betty. Daar komen we in dit en het volgende deel meer over te weten.”

(Copyright Du Caju/Standaard Uitgeverij)

Het lijkt me dat je met deze twee helden nog alle kanten uit kan. Hoe zie jij de reeks evolueren?
Thomas Du Caju: De reeks komt per album eigenlijk een maand dichter bij de Tweede Wereldoorlog. Pat van Beirs heeft zich heel zwaar gedocumenteerd over de wereld in 1938. Hij vindt waargebeurde maar vergeten fait divers uit die tijd en daar geeft Jean-Claude van Rijckeghem dan een avontuurlijke en romantische draai aan. Het zesde deel speelt zich net als het vijfde af in Spanje. Daarvoor vond Pat een merkwaardig fait divers: in april 1938 evacueerden colonnes van vrachtwagens kunstschatten uit Madrid. Een van die vrachtwagens bereikte de eindbestemming niet en is nooit teruggezien. In Spanje spreekt met over ‘het mysterie van de 7de vrachtwagen’. Daarop baseerde Jean-Claude zich dan voor het verhaal. Deel 7 en 8 zullen zich afspelen in Italië in mei 1938 toen Hitler naar Italië reisde voor een staatsbezoek aan Mussolini. Ik voel hoe de aandacht van de scenaristen steeds meer naar Betty evolueert. Je voelt dat zij de heldin van de reeks wordt en dat ze als personage ook evolueert. We komen ook gaandeweg meer te weten over haar jeugd en haar familie. Ik hoop dat, naarmate de reeks evolueert en ondanks al haar avonturen, Betty een personage van vlees en bloed wordt. En hoe dan ook zal Dodge altijd haar pad blijven kruisen. Ook de nevenpersonages die we introduceren – haar biologische vader, haar neef, haar verloofde – komen terug in, zeg maar, dramatische omstandigheden.

Krijg jij dan een hele hoop documentatie opgestuurd van Pat van Beirs?
Thomas Du Caju: Voor elk album krijg ik van Pat tientallen foto’s toegestuurd. Die man is een wandelend historisch museum. Foto’s van voertuigen en wapens tot uniformen en reclameprenten. Hij stuurt ook kopietjes door van echte documenten van toen. De telegrammen op de achterbinnenpagina – de teaser van deel 6 – zijn authentieke bewerkte telegrammen uit die tijd. Ik doe daarnaast zelf ook nog research. Ja, het moet allemaal kloppen. En je kan natuurlijk nooit perfect zijn. In elk album zal wel een foutjes sluipen. Maar het is mijn taak als tekenaar om de sfeer van de jaren dertig zo levendig en authentiek mogelijk te suggereren. De illusie moet werken.

Maar de samenwerking met Pat van Beirs en Jean-Claude Van Ryckeghem loopt blijkbaar als een trein?
Thomas Du Caju: Ja, dat gaat erg vlot. Ze werken al heel lang samen en schrijven ook filmscenario’s zoals ‘Aanrijding in Moscou’ en historische romans voor jongeren. Ze kregen begin dit jaar de Boekenleeuw voor hun spannende ‘Galgenmeid’. Door de band genomen vertellen ze me niet – of bijna niet - waarover het volgende deel zal gaan. Als ik het scenario voor een nieuw deel te lezen krijg, is de verrassing ook voor mij dus groot. Je voelt ook aan de dialogen dat ze een filmachtergrond hebben.

Krijgen jullie veel reactie op de reeks?
Thomas Du Caju: Wel, het grote strippubliek leest vooral en reageert niet zo vaak. Maar als ik ga signeren, merk ik wel dat lezers de personages volgen en benieuwd zijn naar het volgende deel. Ook de humor in de reeks wordt geapprecieerd.

Hoeveel albums mogen we nog verwachten van de reeks?
Thomas Du Caju: Dat zal een beetje afhangen van de verkoop en onze uitgeverij, denk ik. Maar ik merk dat Pat en Jean-Claude nog heel wat ideeën hebben. Ik denk dat de reeks moet stoppen of herboren worden eens de Tweede Wereldoorlog begint. Maar daar zijn we nog lang niet.

‘Betty & Dodge 5: Vermist in Madrid’ uitgegeven door Standaard Uitgeverij ligt in juni 2011 in de winkel en kost 6,50 euro. 

Het eerste album van 'Bruxman' is al aan een tweede druk toe.

De Vlaamse thrillerauteur Stan Lauryssens maakte deze maand zijn debuut als stripscenarist met het album ’Bruxman en de diamantroof van de eeuw’. De strip, getekend door Yurg en uitgegeven bij de Brugse uitgever Bonte, kreeg de afgelopen weken de nodige aandacht in de media wat de verkoop van het album ten goede kwam. Een tweede druk van het album werd aangekondigd en Lauryssens, die de smaak te pakken heeft, werkt ondertussen aan een tweede ‘Bruxman’-album.

“Ik sta vooral bekend als schrijver van spannende thrillers”, aldus Stan Lauryssens. “Zo’n thriller, dat zijn minstens 70.000 woorden. Daar werk ik bijna een half jaar aan. Hoeveel woorden staan er in een strip? Vijfhonderd? Vijfhonderd woorden schrijf ik tussen de soep en de patatten. Dus ja, ik denk dat er een tweede ‘Bruxman’ komt. Ik zal je méér zeggen: Yurg en ik zijn er volop mee bezig. We hebben een tof, spannend verhaal en zelfs al een titel: ‘Bruxman en de wraak van Pi-Pi-Pi-Picasso’. Is dat niet spannend?”

De Antwerpse auteur is enthousiast. Niet verwonderlijk want het nieuws dat het eerste ‘Bruxman’-album aan zijn tweede druk toe is, bereikte hem net. “Ik ben vooral tevreden omdat stripuitgever Peter Bonte uit Brugge, die toch een financieel risico nam, beloond wordt voor zijn durf en doorzicht. Peter mailt mij zonet dat het de eerste keer is dat hij zo’n succes heeft met een stripalbum van zijn uitgeverij, en erg blij is dat hij het album mocht uitgeven, maar Yurg en ikzelf zijn even blij dat Peter Bonte onze uitgever is geworden, want laat ons eerlijk zijn, de zogenaamde ‘groten’ zagen er geen brood in of waren er een beetje bang van.”

Een succes dus, al relativeert Lauryssens dat meteen. “‘Bruxman en de diamantroof van de eeuw’ verschijnt bij Bonte in een ‘bibliofiele’ uitgave van 350 exemplaren, plus 350 exemplaren van de tweede druk, samen 700 exemplaren die op enkele weken zijn verkocht. Voor een kleine stripuitgever is dat een overdonderend succes, maar laten we eerlijk zijn, de ‘groten’ halen daar hun neus voor op. Daar komt nog bij dat Bruxman een thrillerstrip is, voor volwassenen, waarin tekstballonnetjes voorkomen als “Wat doen we met het lijk?” , “Op ‘t WC zetten en drie keer doortrekken!” of “Ciao, loverboy!”, “Zal ik eens met mijn luchtballonnen zwaaien, schone jongen?” waar uitgevers die strips brengen voor de jonge jeugd toch een beetje van griezelen en tandpijn van krijgen.”

De voorpublicatie van de eerste pagina’s van de sciencefictionstripreeks ’Storm’, getekend en geschreven door het nieuwe Nederlandse auteursduo Minck Oosterveer en Willem Ritstier, in het tweewekelijks stripblad Eppo kreeg heel wat kritiek te verduren. Vooral de inkleuring van de strip moest het ontgelden. Tekenaar Minck Oosterveer reageerde emotioneel op de soms vlijmscherpe commentaren en liet uitschijnen alleen nog maar voor de Amerikaanse stripmarkt te willen werken. “Het is gewoon een zakelijke overweging van waar mijn beste kansen liggen. De keuze waar ik mijn energie in steek, laat ik daar van afhangen”, aldus Oosterveer, die meteen ook de harde, hedendaagse economische realiteit in het Nederlandse striplandschap schetst.

“Eigenlijk stoort me niet direct zo veel aan de strip”, steekt Minck Oosterveer van wal. ”Onze ‘Storm’ had een moeilijke opstart in verband met de inkleurder. Daar is twee jaar lang naar gezocht en er zijn in die perioden zeer veel mensen van uiteenlopende nationaliteiten voor getest, zowel traditionele schilders als digitale schilders. Ik heb me toentertijd zeer intensief voor de strip en de zoektocht naar de inkleurder ingezet. De poster die ik had getekend van Storm en Roodhaar was wel zeer goed ingekleurd, maar de Chinese studio, die dat had gedaan, bakte vervolgens helemaal niets van de pagina’s, waarschijnlijk omdat ze na het binnenhalen van het contract overschakelden op modem ‘Snel, snel, snel’.  Omdat het maar niet lukte iemand te vinden, werd al geopperd dat ik het zou inkten en het dan maar traditioneel ingekleurd moest worden. Hier had ik mijn twijfels over omdat ik bang was dat de fanatieke aanhang van ‘Storm’ dat toch niet zou pikken. Aan de andere kant had ik in mijn potloodwerk er toch voor gekozen niet al te krampachtig aan Don Lawrence vast te houden omdat dat toch niet mogelijk is.”

Uiteindelijk werd een oplossing gevonden voor de inkleuring. “Die zag er weliswaar beter uit dan de producten van de vorige studio maar was nog steeds niet optimaal. Zeker de kleuren zijn vaak te donker en te somber en juist als dat nodig is, zoals bij het spookschip, komen ze opeens weer met vrolijke zuurstokkleuren voor het levende lijk aan het roer en een schitterend gepoetst dek, houtwerk en koperbeslag. Er wordt nogal eens een foutje gemaakt in de anatomie. Zeker in het gezicht van Roodhaar komt er nogal eens totaal wat anders te voorschijn dan ik heb getekend en dan lijkt ze ook nog eens op de verschillende plaatjes niet op zichzelf. Anatomie en gezichten probeer ik dan wel bij te werken maar het is natuurlijk niet mijn werk om dat te doen maar hun werk.”

Vaak waren de opmerkingen ronduit ongenuanceerd en behoorlijk grof

Wanneer de website De Stripspeciaalzaak uitpakte met een preview van de ‘Storm’-strip werd de inkleuring meteen op de korrel genomen. “De directe reacties waren ronduit slecht”, vertelt Minck Oosterveer. ”De meeste opmerkingen gingen over de inkleuring waar ik nou net niet veel mee te maken had maar toch wel min of meer op aangeken werd, naar mijn gevoel. Vaak waren de opmerkingen ronduit ongenuanceerd en behoorlijk grof. Ik had echt wel kritiek verwacht en kan best wel wat hebben maar, ondanks mijn 28 jaar ervaring, raakte het me behoorlijk. Zeker ook door de combinatie van mijn intensieve inzet, de toch niet al te beste jaren die ik financieel  en vanuit arbeidsintensief oogpunt gezien heb sinds het stoppen van ‘Nicky Saxx’ en de teleurstellingen daarna binnen het Nederlandstalige stripwereldje. Daartegenover stond dan het plotselinge succes in het veel professionelere comic-wereldje aan de andere kant van de plas. Gelukkig waren er ook mensen, die ik al heel lang ken en wiens mening ik veel meer naar waarde schat, die weliswaar ook met kritiek kwamen maar dat veel genuanceerder brachten. Op een gegeven moment kwamen er toch ook complimenten. Dat temperde het gevoel van ‘je krijgt stank voor dank’ en ‘dit doe ik nooit meer’. Contractueel ben ik sowieso verplicht om nog een tweede verhaal te doen. Daar kom ik niet onderuit en daarna zien we wel verder. Het is ook wennen voor iedereen.”

“Het ligt iets ingewikkelder”, nuanceert de Nederlandse striptekenaar zijn beslissing om zich exclusief op de Amerikaanse markt te concentreren. “Het heeft me doen besluiten om geen moeite meer te doen in het Nederlandstalige gebied te werken als basis, zoals dat altijd het geval is geweest.  Kijk, als er morgen een Nederlandse krant belt voor een strip in hun krant en daar net zo goed voor wil betalen als in de tijd van ‘Zodiak’ en ‘Nicky Saxx’ (stopgezette krantenstrips die Minck op scenario van Willem Ritstier tekende voor de nederlandse krant De Telegraaf - nvdr.) ga ik onmiddellijk met ze praten. Maar zo werkt het niet. Je moet er zelf achteraan, zelf projecten op touw zetten, zelf  de markt in de gaten houden, lobbyen, redacties aflopen, praten en onderhandelen. Alleen drogen de mogelijkheden uit. Kranten hoeven geen strips meer of willen ze gratis… Het enige blad dat er is, betaalt wel maar kan ook echt niet meer het volle pond en met de inflatie mee betalen.  Wat wel te begrijpen is.  Uitgeverijen twijfelen continu of ze iets wel of niet doen en nemen geen beslissingen meer, denk maar aan de projecten ‘The Red Knigh’t en ‘Odin’s Moord’ voor de Standaard Uitgeverij. Daarnaast is mijn stijl nauwelijks geschikt voor reclame of veel illustratiewerk om het verlies van werk in strips te compenseren. Daar komt dan bij dat wat ik wel voor elkaar heb gekregen, ‘Ronson inc.’, eigenlijk vanaf het begin iets was dat ik niet wilde en dat me niet lag. Ook het alternatief dat me geboden werd, was niet interessant genoeg. Dus hield het op.”

Dat wil echter niet zeggen dat het nu in Amerika wel gaat lukken voor mij

Zijn eerdere ervaringen met de Amerikaanse stripmarkt waren voor Oosterveer positief. “Ik heb met heel veel plezier tegen aantrekkelijkere voorwaarden ‘The Unknown’ in de VS gemaakt, heb  goede reviews gehad, een lichte belangstelling opgewekt en toen bleek ook dat een agent voor comics mij graag wilde vertegenwoordigen. Zo’n agent is daar eigenlijk absolute noodzaak omdat die rechtstreeks de editors kunnen benaderen. De moeite die ik moet doen om aan de bak te komen, moet ik daar ook doen met dat verschil dat er net iets meer mogelijkheden voor me zijn en dat ik daar hulp bij heb. En ik kan projecten opstarten met verhalen die me veel meer liggen, zoals het creator owned project waar ik nu aan werk met de schrijver Charles Webb en de plannen voor een nieuw project, dat ik later dit jaar zal opstarten met alweer Mark Waid. Plus dat het allemaal spannend en nieuw is, wat na zoveel jaar ook wel weer prettig is.

In de loop van 2011 verschijnt bij uitgeverij Dargaud het eerste deel van een striptweeluik dat zich afspeelt ten tijde van de Amerikaanse burgeroorlog. Het scenario is van de hand van Juan Díaz Canales, vooral bekend als de bedenker van ‘Blacksad’.  José Luis Munuera, bekend van zijn medewerking aan ‘Robbedoes en Kwabbernoot’, staat in voor de tekeningen.

“Het scenario is al klaar, en José Luis heeft op dit moment een twintigtal platen getekend”, zegt Díaz Canales in een interview dat deze week in Stripgids 21 verschijnt. “Het wordt een diptiek die zich net als ‘Blacksad’ ook in de VS afspeelt, maar tijdens de Amerikaanse burgeroorlog. Het zal zich in een klein dorpje afspelen, een gemeenschap die op bijna socialistische leest geschoeid. En het wordt ook een verhaal met een kleine fantasy-touch. Ik kijk er erg naar uit.”

De Nederlandse vertaling van het vierde ‘Blacksad’-album (het eerste in vijf jaar) verschijnt half november bij Dargaud/Ballon Media.

De Amerikaanse stripmaker Charles Burns, maker van de klassieke striproman ‘Zwart gat’, brengt met zijn nieuwe strip ‘X’ (een vertaling van ‘X-ed out’) onder meer een hommage aan Hergé en diens ‘Kuifje’. In een interview in Stripgids 21, dat deze week verschijnt, gaat Burns uitgebreid in op zijn voorliefde voor het werk van de geestelijke vader van de Klare Lijn. 

Charles Burns: Voor iedereen die opgroeit in België, Nederland of Frankrijk, maken de albums van ‘Kuifje’ min of meer onderdeel uit van het collectief bewustzijn. Je vindt ze op bijna elke straathoek, in de meest diverse en uiteenlopende uitgaven. Werkelijk iedereen kent die strips. In Amerika is dat niet het geval. En het was zeker niet het geval in de tijd dat ik opgroeide. In mijn jeugd was er één uitgever, Golden Press, die zes ‘Kuifje’-albums op de markt heeft gebracht. En die deden het niet bijster goed. Misschien lag het aan de distributie, of misschien lagen de fifties nog te vers in het geheugen, de tijd dat ouders geen strips kochten omdat het slecht voor hun kinderen zou zijn – wat hen met vaste regelmaat in kranten en tijdschriften werd ingelepeld.

Ook mijn ouders waren zich bewust van wat er over strips geschreven werd, en ze hielden wel een beetje in de gaten wat ik als kind te lezen kreeg. Maar mijn vader hield wél van strips, en hij kocht het ‘Kuifje’-album ‘Het geheim van de eenhoorn’ voor me. Dat was mijn eerste echte boek, ik kreeg het zelfs voordat ik kon lezen. En ondanks dat staat die strip – die ik honderden keren doorbladerd heb – op mijn netvlies gebrand. De verhalen werden me wel eens verteld, later – toen ik kon lezen – herlas ik ze ook nog dikwijls, maar ik bleef ook toen vooral aangetrokken worden door de visuele kant van de strip. De personages waren heel helder, er zat veel humor in de tekeningen… De strips van Hergé zijn echt een deel van mij geworden.

Ik wilde iets doen met de beelden die ik op die leeftijd al in mijn onderbewuste heb opgeslagen. Het verhaal van ‘X’ heeft hoegenaamd niks met Kuifje, Hergé of zelfs met de wereld van ‘Kuifje’ te maken, maar de beeldtaal refereert nadrukkelijk aan het werk van Hergé. Ik heb veel inspiratie uit zijn werk geput.

Stripgids: Jouw wereld is donkerder dan die van Hergé?

Charles Burns: Tot op een bepaalde hoogte wel, maar het is ook weer niet zó donker. Het is zeker niet zo dat ik een soort van evil version van ‘Kuifje’ wilde maken.

Stripgids: Je collega Chris Ware heeft ooit gezegd dat Kuifje volgens hem te sexloos was om in de VS door te kunnen breken.

Charles Burns: Hij heeft dat inderdaad gezegd, en ik heb andere mensen uit de Amerikaanse stripwereld soortgelijke uitspraken horen doen. Maar toen ik het las was ik als gezegd erg jong, en ik had zelfs geen idee wat sexualiteit zou kunnen zijn. Chris bekijkt het natuurlijk vanuit het standpunt van een volwassene. Ik durf niet zeggen dat hij ongelijk heeft, maar hij bekijkt de strip vanuit een totaal ander standpunt. Voor mij maakt ‘Kuifje’ al van in mijn prille kinderjaren deel uit van mijn horizon, van mijn leefwereld. Ik vermoed dat ik een beetje een anomalie ben onder mijn Amerikaanse collega’s, die vooral met de superheldenstrips zijn opgegroeid. Voor mij is ‘Kuifje’ nooit iets exotisch geweest, het waren gewoon boeken die ik erg mooi vond.

Stripgids: Is je appreciatie voor het werk van Hergé in de loop der jaren veranderd?

Charles Burns: Ik hou nu vooral van het tekenwerk in de eerste albums, waarin je merkt dat Hergé nog erg veel plezier vond in het tekenen. Hij had nog geen grote studio vol medewerkers die het tekenwerk voor hem deden.

Het volledige interview met Charles Burns vindt u in Stripgids 21. Charles Burns is op 11 november te gast op de Antwerpse boekenbeurs.

De laatste Lectrr-cartoon die verscheen op de Nederlandse nieuwssite nu.nl.

Volgende maand verschijnt de kersverse cartoonbundel ‘Hara Kiwi 6′  van Lectrr. Goed nieuws voor de Gentse cartoonist die de voorbije maanden turbulente tijden meemaakt. Zijn dagelijkse cartoon op de nieuwswebsite Nu.nl werd opgezegd en ook zijn strip ‘Campus Hilarius’, die in Klasse voor leerkrachten verscheen, werd stopgezet. Ondanks de vele opgezette acties tegen zijn ontslag, vermoedt Lectrr over vijf jaar geen cartoonist meer te zijn en hekelt hij het makke beleid van de media.  

Tegenwoordig veranderen hoofdredacteurs meer van job dan van onderbroek

Hoe je het ook draait of keert, zo’n opzegging komt altijd hard aan

Het slechte nieuws van de voorbije maanden houdt Lectrr niet tegen om volgende maand volop te pronken met een nieuwe cartoonbundel. “‘Hara Kiwi 6′ is inderdaad een feit! Op dit eigenste moment staat ergens in Nederland een drukker te zweten boven een drukpers die aan een rotvaart de ene na de andere debiele grap op papier perst. De cartoonreeks loopt ondertussen al een vijftal jaar (fingers crossed!) in Veronica Magazine in Nederland, en heeft ook stilaan elders in Europa een goeie naam weten te veroveren. Dan heb ik het over vertalingen in bladen in Turkije, Hongarije, Engeland, Frankrijk, Duitsland en zelfs Zuid-Afrika. En er is ook concrete interesse uit de Scandinavische landen en de VS, dus met ‘Hara Kiwi’ gaat het lekker. Alleen in Vlaanderen lukt het maar niet. Behalve Stripgids is er niet één blad dat interesse toont. Maar goed, daar lig ik allang niet meer wakker van. Vlaanderen volgt wel als de rest van de wereld aan de Hara Kiwi is. Het wordt weer een album vol onnozele grappen, flauwe grollen en spitsvondige witzen. Op FACTS (23 en 24 oktober in Flanders Expo, Gent) zal ik het voor het eerst signeren – de week daarna zit ik op de Boekenbeurs in Antwerpen (1 november, de stand van Pinceel), en ik zal ook nog wel eens in Nederland opduiken.”

Voor het nieuwste album van 'De Kiekeboes' leverde Ivan Adriaenssens het verhaalidee aan.

Stripauteur Ivan Adriaenssens heeft niet stilgezeten na de stopzetting van de jeugdstrip ‘Orphanimo!!’ bij Standaard Uitgeverij. Zijn passie voor de Eerste Wereldoorlog resulteerde in het boek ‘Odon, oorlogsdagboek van een Ijzerfrontsoldaat’. Ondertussen leverde hij het verhaalidee aan voor ‘De pepermunten’, het nieuwste verhaal van de populaire stripreeks ‘De Kiekeboes’,  en werkt hij aan een graphic novel waarin Nieuwpoort in WOI centraal staat.

De Vlaamse auteur toert met een lezing over de Eerste Wereldoorlog in zijn strips de komende maanden langs de Antwerpse bibliotheken. “Odon trok vanaf dag 1 van de oorlog van Brussel naar Diksmuide, over Mechelen, Antwerpen, Gent en Brugge. Elke dag 30 kilometer, met 30 kilogram op z’n rug”, vertelt de auteur. “Die route had ik voor de strip gereconstrueerd en gedocumenteerd, en dat ga ik dus projecteren op een gezellige witte muur ergens in jouw buurt. Je zal dus iets opsteken over de mens Odon, over de oorlog in België, en ondertussen ook over het maken van een graphic novel. Ik toon tekeningen uit het Odonboek, en ook al van ‘Nieuwpoort: de samenkomst’.” Komend weekend geeft Adriaenssens zijn lezing in Heist-op-den-Berg.

Ook een expo, gewijd aan het ‘Odon’-dagboek, is de komende maanden in de bibliotheken van de provincie Antwerpen te bekijken. ”‘Odon’ was oorspronkelijk bedoeld als graphic novel, maar het is een boek geworden vol foto’s en Odons originele tekst. Ik heb 50 stripprentjes kunnen gebruiken als illustratie”, legt Ivan Adriaenssens uit. Die strippagina’s zijn te bekijken op de expo die  nog tot eind oktober 2010 te bekijken is in de bibliotheek van Putte en in december ook Turnhout aandoet. De ‘Odon’-tentoonstelling toont ook werk uit zijn komende graphic novel over Nieuwpoort in de Eerste Wereldoorlog.

Het moeilijke is om een zwaar onderwerp vlot leesbaar te maken

“De graphic novel ‘Nieuwpoort: de samenkomst’ (werktitel) ligt in mei in de winkels.  Ondanks de realistische tekenstijl gaat het vlot vooruit, omdat ik me lekker kan uitleven in het tekenen”, geeft de auteur mee. “Het moeilijke is om een zwaar onderwerp vlot leesbaar te maken.  Ik heb me ingewerkt in WOI – een kenner zal ik me echt niet noemen - maar de meeste lezers vallen in de strip zonder bagage.  Dan is het de bedoeling om ze toch betrokken te laten voelen.”

"'Odon' was oorspronkelijk bedoeld als graphic novel, maar het is een boek geworden vol foto's en Odons originele tekst", vertelt Ivan Adriaenssens.

“Het moet historisch correct zijn”, gaat hij verder. “Dat ben ik aan de lezers verplicht en er lezen ook kenners mee, natuurlijk.  Ik wil nergens door de mand vallen.  In ‘Nieuwpoort: de samenkomst’ gebruik ik drie dagboeken: dat van een Belg, een Fransman en een Brit.   Mijn artistieke vrijheid laat me toe om die dagboeken te combineren met elkaar, hoewel die drie soldaten elkaar nooit ontmoet hebben.  Zo ontstaat de spanning die ik nodig heb voor mijn plot.” Historisch correct tekenen, betekent ook dat de auteur zich goed moet documenteren. “Door Odon ken ik nu wel één en ander van Belgische uniformen, maar ik moet dringend naar de UK voor exacte Engelse uniformen.  Je kan niet alles uit boeken of van het internet halen.  Maar ik ga graag naar Londen, hoor”, lacht de stripauteur.

Jan Smet. (Foto Bart Van der Moeren)

Het fijne boekenmagazine Bladwijzer van de regionale zender RTV (Kempen-Mechelen) besteedde deze week ruime aandacht aan Jan Smet, de stichter van Stripgids, het Turnhoutse stripfestival en de Bronzen Adhemar/Vlaamse Cultuurprijs voor de Strip. Aanleiding was het feit dat Jan Smet een tijdje geleden een Stripvos kreeg voor zijn grote verdienste voor het beeldverhaal in Vlaanderen, hem toegekend door de Vlaamse Onafhankelijke Stripgilde (VOS), de beroepsvereniging van Vlaamse stripmakers.

Bladwijzer voelde niet alleen Jan Smet zelf aan de tand. Zonder dat de geestelijke vader van Strip Turnhout van iets wist, gingen ze ook bij Merho langs, de tekenaar en bedenker van ‘De Kiekeboes’. Merho stak uitgebreid de loftrompet over Jan Smet, en had niets dan mooie woorden over voor wat de founding father van ‘Turnhout Stripstad’ allemaal deed voor de wereld van het Vlaamse beeldverhaal. “Jan Smet werd in de jaren ‘70 en ‘80 door werkelijk iedereen geraadpleegd als dé stripkenner en -specialist. Het begon hem op de duur de strot uit te komen, denk ik, want voor alles en nog wat stonden ze aan zijn deur en vroegen ze zijn raad”, lacht Merho. “Er waren nog wel een paar andere figuren die rondliepen in de stripwereld en dingen deden, maar dat waren meestal mensen die zoveel mogelijk bij de tekenaars in de buurt wilden komen omdat ze uit waren op originele tekeningen. Dat was bij Jan niet het geval. Het ging hem om de interviews. Hij bestudeerde het werk van de tekenaars die hij interviewde heel goed, hij bereidde zich zeer grondig voor.”

Wie de reportage heeft gemist, kan de bewuste aflevering van Bladwijzer (waarin ook de Molse illustrator van kinderboeken Guido Van Genechten te gast was) bekijken op de boekensite van Knack, deBuren en het Antwerpse provinciebestuur.

Begin mei verschijnt zijn getekende Nietzsche-biografie op scenario van Michel Onfray, de meest gelezen filosoof van Frankrijk. ‘Nietzsche: Vrijheid scheppen’ is het vijfde stripboek op rij van Max Le Roy, die zijn vijfentwintigste verjaardag nog moet vieren. “Nietzsches levensverhaal is waargebeurd, maar leest bij Onfray als een roman. Het was zo beeldend opgeschreven, dat ik opnieuw de hele tijd zat te schetsen”, zegt Le Roy in een interview dat volgende week in Stripgids 19 verschijnt. Een voorpublicatie.

Meteen na het afronden van ‘Nietzsche’ heeft Max le Roy zich vol overgave op een nieuw project gestort. Zijn rugzak staat al klaar voor een reis van een maand door Vietnam. In de voormalige Franse kolonie gaat hij onderzoek doen voor ‘Dans la nuit la liberté nous écoute’ [In de nacht luistert de vrijheid naar ons], zijn nieuwe strip die volgend jaar bij Le Lombard moet verschijnen. Le Roy begint er meteen enthousiast over te vertellen: “Ik heb een Fransman ontmoet, Albert Clavier, die als soldaat naar de toenmalige kolonie Indochina is geweest. In Indochina is hij gedeserteerd. De Duitse bezetting van Frankrijk was toen net achter de rug en Clavier wist nog al te goed hoezeer hij de Duitsers had verafschuwd. Hij begreep waarom de Vietnamezen niet op de Fransen in hun land zaten te wachten. Dus is hij de jungle ingetrokken en heeft hij zich bij het Vietnamese verzet aangesloten.”

Ambitieus

Aan daadkracht en initiatief ontbreekt het Max le Roy niet, dat maakt zijn onstuitbare woordenvloed meteen duidelijk. Toch willen we eerst terugblikken op het recente verleden. Gelukkig heeft Le Roy nog even tijd voor hij naar het vliegveld vertrekt. Met dezelfde energie waarmee hij op het punt staat af te reizen, legde hij twee jaar eerder contact met Michel Onfray. De Franse filosoof geniet ook in Nederland en Vlaanderen bekendheid dankzij boeken als ‘Levenskunst’ en het ‘Antihandboek voor de filosofie’ (rijk geïllustreerd door stripmaker Jochen Gerner), waarin hij scholieren prangende vragen voorlegt als: waarom lijkt je school op een gevangenis? Onfray heeft een uitgesproken hekel aan de ivoren toren van waaruit veel beroepsfilosofen opereren. Hij vindt het denken te belangrijk om het aan beroepsdenkers over te laten. Vanuit die geest, om een nieuw publiek tot denken aan te zetten, schreef hij een filmscenario over het leven van een van zijn grote ‘denkmeesters’, Friedrich Nietzsche (1844-1900). De film zou door omstandigheden – ‘onverenigbaarheid der ideeën’ tussen filosoof en filmmaker – nooit worden gerealiseerd. Begin 2008 verscheen Onfrays scenario in boekvorm: precies op tijd voor Max le Roy.

De stripmaker weet nog goed hoe hij dit boek, ‘L’innocence du devenir’ (De onschuld van het worden), in handen kreeg. Hij barst los: “Eerder had ik Nietzsches ‘Aldus sprak Zarathoestra’ gelezen. Gewoon uit persoonlijke interesse, dat is zo’n invloedrijk werk. Tijdens het lezen had ik spontaan allerlei schetsen gemaakt. Zarathoestra is een erg aansprekend personage: een soort messiasfiguur die alleen in een grot woont en van zijn hoge berg neerdaalt om te reizen en te verkondigen dat God dood is. Een profeet met een lange baard – ik heb in India gereisd en zag meteen een Indiase heilige, een sadhoe, voor me. Het leek me geweldig er iets mee te doen, maar ik vond het project te ambitieus voor mij alleen. Toen zag ik in een boekhandel Onfrays boek liggen. Ik las het in één ruk uit. Onfray maakt korte metten met het clichébeeld van Nietzsche als een gevaarlijke, antisemitische denker. Dat is het beeld dat zijn zus en de nazi’s later hebben opgeroepen. Onfrays biografie corrigeert die mythe. Zijn boek biedt een mooie visie op Nietzsche als schrijver én als reiziger. Een visie op de denker die precies het juiste evenwicht weet te vinden tussen ideeën en metaforen, beelden en begrippen, en de eenzelvige profeet die afstand neemt van het kuddedenken en maatschappelijke en religieuze dogma’s. Nietzsches levensverhaal is waargebeurd, maar leest bij Onfray als een roman. Het was zo beeldend opgeschreven, dat ik opnieuw de hele tijd zat te schetsen.” (TD)

Het volledige interview leest u in Stripgids 19.

De boekenbijlage van De Standaard brengt vandaag een uitgebreide voorpublicatie uit het interview dat Stripgids had met Guy Dessicy, één van de laatste kroongetuigen van de gouden tijd van de Belgische strip én de stichter van het Belgisch Stripcentrum in Brussel. De volledige versie van het interview, dat 14 bladzijden zal beslaan, verschijnt volgende week in Stripgids 19.

Stripgids liet zich voor de gelegenheid bijstaan door gelegenheidsreporter Hec Leemans, tekenaar van onder meer ‘FC De Kampioenen’ en ‘Bakelandt’ én een goede vriend van Guy Dessicy. Guy Dessicy maakte in 1936 – hij was toen amper twaalf jaar oud – kennis met Hergé, en bleef tot aan de dood van de Brusselse stripmaker één van diens beste vrienden. Hij was meteen na de Tweede Wereldoorlog ook de eerste medewerker van wat later de Studios Hergé zou worden. In het interview blikt Dessicy uitgebreid terug op zijn relatie met Hergé, en zijn tijd bij Publiart, het publiciteitsagentschap van het weekblad Kuifje en uitgeverij Le Lombard. Daarvoor werkte hij met vrijwel alle groten uit de geschiedenis van de Belgische strip. Ook het ontstaan van het Belgisch Stripcentrum wordt uitgebreid behandeld.

Stripgids 19 ligt eind volgende week in de openbare bibliotheken van de provincie Antwerpen, en later ook in de Vlaamse stripspeciaalzaken.