Strippionier Kees ‘Lambiek’ Kousemaker overleden
Kees Kousemaker door Peter Pontiac
De Nederlander Kees Kousemaker, stichter van de legendarische stripboekhandel Lambiek in Amsterdam, is gisteren overleden. Hij werd 68.
In november 1968 opende Kousemaker in de Amsterdamse Kerkstraat de stripwinkel Lambiek, de eerste stripwinkel in Europa en de tweede van de wereld, die ook vandaag nog een begrip is. Het uitgebreide aanbod aan o.a. strips, originelen, speciale uitgaves en studies over strips kreeg bovendien een verlengstuk in een stripgalerie in Lambiek die Kousemaker begon in 1986. De galerie werd gebruikt voor tal van prestigieuze tentoonstellingen rond het beeldverhaal. De eerste expositie was een expo rond het Amerikaanse striptijdschrift Raw van Art Spiegelman (bekend van o.a. ‘Maus’). Al de grote nationale en internationale tekenaars – o.a. Robert Crumb en Chris Ware – kregen een platform in de oudste stripwinkel van Europa.
Maar Kousemaker deed meer dan dat. Hij was auteur van talrijke boeken over strips, zorgde met zijn winkel voor een plaats waar zowel striptekenaars en stripliefhebbers zich thuis voelden en mocht meerdere malen als stripfiguur opdraven. Hij was ook de drijvende kracht achter de Comiclopedia, het grootste online naslagwerk op stripgebied (zie www.lambiek.net). Enkele jaren terug heeft Kousemaker zich teruggetrokken en Lambiek overgedragen aan zijn zoon Boris Kousemaker.
Jan Smet over Kees Kousemaker: “Een pionier met grote internationale bekendheid”
“Kees Kousemaker heeft de grote verdienste dat hij zijn nek uitstak voor het beeldverhaal op een moment dat niemand dat deed”, zegt Jan Smet, stichter van het Turnhoutse stripfestival, Stripgids en de Bronzen Adhemar. Hij leerde Kousemaker goed kennen toen hij meewerkte aan ‘Wordt vervolgd’, het eerste striplexicon der Lage Landen dat door Kees en Evelien Kousemaker werd samengesteld. “Als ik het goed heb, verkocht hij een deel van zijn persoonlijke collectie om de middelen te vinden om de winkel te kunnen openen.”
“Op dat moment was dat nooit vertoond. Wie toen op de hoogte wou blijven wat er wereldwijd gebeurde in de wereld van het beeldverhaal, moest naar Amsterdam. Je kon daar bij Real Free Press van Olaf Stoop terecht, en vooral bij Kousemaker in Lambiek. Hij importeerde boeken van over heel de wereld, en het was telkens een verrassing te ontdekken wat hij in huis had gehaald. Kees ging er prat op dat hij lange tijd de enige stripspeciaalzaak van Europa openhield. Bovendien organiseerde hij in zijn winkel ook tentoonstellingen van stripmakers, met echt de allergrootste namen. Op dat moment was dat uniek, dat deed niemand.”
“Kees had in ieder geval zakelijk inzicht, maar hij vond het ook belangrijk zijn publiek voor te lichten. Op dat moment was er weinig informatie beschikbaar; in tijden van internet kan je je dat misschien nog maar moeilijk voorstellen. De uitgave van ‘Wordt vervolgd’ was daarbij erg belangrijk, zoiets bestond nog niet. Het boek bood een overzicht van de strip in Vlaanderen en Nederland van bij het ontstaan tot op het moment van publicatie, in 1979. Hij kende mij al een tijdje als klant in zijn winkel, en vroeg mij om de biografietjes van de Vlaamse tekenaars te verzorgen. Het was een erg prettige samenwerking. Later bouwde hij zijn website uit tot een internationale referentie als het om informatie over stripmakers gaat. Informatie die hij bovendien gratis ter beschikking van de gebruikers stelde.”
“Met Kees Kousemaker verliest de Europese strip een pionier met grote internationale bekendheid. Zijn winkel, Lambiek, was een instituut. Toen Chris Ware en Daniel Clowes in 1999 in Turnhout waren, vertelden ze me dat ze vooral uitkeken naar een bezoek aan Lambiek, daar hadden ze al heel veel over gehoord. Het was het hoogtepunt van hun Europese reis. Dat zegt alles over de internationale status van Lambiek en Kees Kousemaker.” (KM/TH)
